Sống trong hoang mang là một năng lực

Không phải là một câu nói để động viên, mà nó thực sự là một kỹ năng trong công việc.

Lúc còn trẻ hơn bây giờ, tôi đã từng bị hấp dẫn bởi một quảng cáo tuyển dụng, trong đó có ghi là cần tìm người có khả năng "làm việc dưới áp lực cao và trong sự mơ hồ". Tôi đã ứng tuyển và được vào làm. Và tôi thực sự yêu thích cách mà công ty đó nhìn nhận tình trạng mơ hồ của mình và mong muốn mọi người sáng tạo, thử và sai, và chia sẻ cách làm cùng nhau. Cho đến giờ tôi vẫn thấy tự hào về điều này. Và tự hào về những sáng kiến được công nhận của bản thân và đội nhóm đã đạt được trong thời gian làm việc ở đây.

Trong một diễn biến khác, vào một lúc khác....

Công ty thay đổi liên tục nhưng lần nào cũng khẳng định là mình rất rõ ràng, yêu cầu nhân viên làm theo, đừng nghĩ hướng khác nữa, đừng thử cái khác nữa. Trái với sự trấn an của sếp, nhân viên cảm thấy hoang mang và không biết làm gì tiếp theo.

Giả sử như ai đó sống qua được những cơn ba đào như vậy, người đó có thể thốt lên "sống trong hoang mang là một năng lực", nhưng đó không phải là một kỹ năng mà một người chủ động phát triển một cách lành mạnh.

Năng lực sống trong mơ hồ

Sự khác nhau ở hai hoàn cảnh trên, đó là sự ý thức và nhìn nhận về tình trạng của mình.

Sự khác nhau về ý thức dẫn đến sự khác nhau về hệ quy chiếu: những giá trị nào sẽ được công nhận. 

Khi thấy mình được công nhận hay bị phủ nhận, thái độ và tâm thế sẽ kéo theo.

Và thế là sự việc đi quá xa, vì không nhìn nhận đúng, có thể vì không đủ tỉnh táo, có thể vì cố tình.

Học cách bước đi dù không nhìn thấy hết con đường

Khi không nhìn thấy con đường, hãy neo một hướng đi, một đích đến, và rồi bước từng bước nhỏ.

Chuẩn bị cho mình một niềm tin: tin vào khả năng linh hoạt của bản thân, tin rằng mỗi bước đi sẽ mở ra một cánh cửa mới, tin rằng cứ đi rồi sẽ tới.

Chọn một tâm thế: cho phép mình không biết, cho phép mình lắng nghe và quan sát, học hỏi, sáng tạo, trải nghiệm.

Cảm nhận không gian của tự do

"Freedom is not free". Sự tự do nào cũng có cái giá của nó. Một chút hoang mang, một chút mơ hồ, và, ở mặt bên kia của nó là sự tự do. Không phải đi theo con đường đã vạch sẵn (những con đường mà lắm khi cũng sai, cũng dở tệ), không phải làm theo công thức cũ kỹ (nhiều khi đã từng hiệu nghiệm trước đây nhưng đến lúc này lại quá đát), không bị áp đặt theo những giá trị khác hệ quy chiếu...

Có lẽ, đó là sự hấp dẫn bậc nhất của việc sống trong mơ hồ như một kỹ năng và trong một môi trường thích hợp.

Little Langkah, có nghĩa là "một bước nhỏ"

Làm "coachee chuyên nghiệp" trước khi làm coach chuyên nghiệp

 

Hồi mới làm coachee, chưa được "chuyên nghiệp" lắm, nên nhiều khi tôi cũng hơi có hoang mang nhẹ.

Ca thứ nhất, coach của tôi cũng là sếp. Mặc dù sếp nói, phiên coaching là dành cho bạn và theo nhu cầu của bạn, nhưng đôi lúc tôi cũng hơi lẫn lộn.

Trong 1 phiên nọ, coach hỏi về chiến lược marketing mà tôi muốn đi là gì, tôi nói hướng A, coach hỏi là vì sao chọn hướng A. Tôi quên mất đây là phiên coaching, nên tôi suy diễn kiểu nhân viên: "chắc sếp không đồng tình với hướng của mình".

Lần sau gặp, coach hỏi tôi có thay đổi định hướng gì không, tôi nói là tôi đi hướng khác, là hướng B. Coach hỏi vì sao đi hướng B. Tôi suy diễn tiếp: "sao kiểu gì sếp cũng không chịu hết vậy".

Sau đó thì tôi mới nhớ ra: Coach hỏi là để cho mình tự làm rõ tư duy của chính mình, không phải là để giải trình với coach.

Rút kinh nghiệm: vừa là sếp, vừa là coach, dễ lẫn lộn vai trò.

Ca thứ hai, coach là người có chuyên môn trong lĩnh vực mà tôi cần coach, liên quan đến "survival" nơi công sở.

Việc có một người coach như vậy cũng có mặt tốt, đó là mình cảm thấy tin tưởng. Lẽ ra chỉ có vậy, nhưng tôi hơi "tin tưởng quá lố" một chút. Trong thâm tâm tôi tự hình thành suy nghĩ rằng coach thì rất xịn trong lĩnh vực này rồi, còn tôi thì quá là gà mờ. Vì vậy, thay vì suy nghĩ, tư duy từ trải nghiệm và kinh nghiệm của mình, tôi có tâm lý hơi mong chờ lời vàng ý ngọc của coach. 

Cũng may là coach rất tỉnh thức nên không cho lời khuyên nào hết, thay vào đó chỉ chỗ cho tôi đi đọc. Sau đó thì tôi cũng đi đọc và thấy, ờ thì mấy cái đó cũng là kinh nghiệm của người ta, còn mình áp dụng ra sao lại là chuyện khác. Nên rồi thì cũng quay lại với coach và chịu khó học từ việc hiểu mình trước, rồi mới biết cách nào mới là thượng sách (của chính mình).

Rút kinh nghiệm: không ỷ lại vào sự thông thái của coach.

Hành trình làm coach chuyên nghiệp của tôi đã trải qua giai đoạn "coachee chuyên nghiệp" như vậy đó. Cũng hơi dông dài, nên cũng rất hiểu và hoan hỉ hoan hỉ với những hành trình tương tự của các "coachee tập sự" mới bắt đầu làm quen với coaching.

Rồi sẽ dần quen và rồi sẽ thấy "sướng".

***

Còn hành trình làm coach chuyên nghiệp thì bắt đầu như thế này:

https://www.facebook.com/share/v/1R4a1H2xJY/