Tâm sự nghề coach

Mình đến với khai vấn như thế nào?

Mình đến với khai vấn lần đầu tiên là trong vai trò của một coachee. Và mình đã thấy được là nó đã giúp ích được cho mình nhiều như thế nào. 

Người tạo cảm hứng cho mình đi học để trở thành coach là người sếp của mình. Tại vì mình thấy sếp mình là một người hiếm có khó tìm, khi sếp sử dụng kỹ năng coaching trong khi làm việc với tụi mình và giúp tụi mình phát triển bản thân. Khi đó thì mình thấy wow hay quá, mình cũng có thể trở thành một người sếp như vậy, và đó là lý do mà mình bắt đầu đi học, để trước tiên là mình sẽ trở thành một người sếp có kỹ năng phát triển nhân viên của mình.

Rồi sau đó khi làm coach rồi, thì mình bắt đầu nhìn thấy những lợi ích khác nữa của việc làm coach.

Làm coach có gì vui?

Đầu tiên, khi mình làm việc với coachee tức là mình đang đồng hành cùng họ trong quá trình họ khám phá bản thân và phát triển. Khi đi cùng với họ, mình cũng sẽ được nhìn thấy những góc nhìn, nhân sinh quan, và những ước mơ của họ. Và thế là mình được nhìn thấy những hành trình rất thú vị, và quay lại thì mình sẽ đối chiếu lại với hành trình của mình. 

Cho nên đối với mình, coachee và coach giống như là đôi bạn cùng tiến vậy. Từ những câu chuyện của coachee, từ những hành trình của coachee mà mình cũng có được cảm hứng cho mình.

Tụi mình cũng hay nói đây là hành trình đi tìm kho báu. Nói theo kiểu teen, là đi mở túi quà, hay là xé túi mù. Vì mình tin rằng mỗi một người khi sinh ra thì đều đã được ban cho những tài năng nhất định rồi. Chỉ có điều là chúng ta được lớn lên trong gia đình, trong xã hội, thì ít nhiều sẽ chịu ảnh hưởng của môi trường đó, còn tài năng thực sự thì nhiều khi không nhìn thấy được, mà nó vẫn ở trong túi quà đó.

Cho nên khi sống cuộc đời của chúng ta,  là chúng ta đi tìm những giá trị mà mình đã sẵn có, đã được ban cho, và chúng ta phát huy nó ra. Và đây là một hành trình thú vị, sẽ có bất ngờ, bởi vì sẽ không có túi quà nào giống túi quà nào. Tuy nhiên khi chúng ta đi cùng nhau, tôi sẽ mở quà của tôi, bạn mở quà của bạn, thì hành trình sẽ vui hơn rất nhiều.

Một niềm cảm hứng gần đây?

Gần đây, một trong những quyển sách mà mình đọc và cảm thấy rất thích là quyển "Ông trăm tuổi trèo qua cửa sổ và biến mất". Trong câu chuyện này, nhân vật là một ông lão đã 100 tuổi, nhưng ông không muốn tổ chức sinh nhật 100 tuổi của mình trong nhà dưỡng lão, và ông đã trốn đi. Ông bắt đầu một hành trình mới. 

Câu chuyện này cũng kể lại hành trình một trăm năm trước đó của ông, và hành trình mới từ 100 tuổi trở đi. Đó là một cuộc sống đầy sắc màu, đầy những điều thú vị. Ở trong thế giới đó cũng có rất nhiều nhân vật, họ đều có những cuộc đời thú vị, và không giống nhau. Và tuổi tác, cũng không thể dừng sự thú vị đó đi được.

Một điều thú vị nữa là tác giả của quyển sách này cũng là một người bắt đầu viết truyện khi ông không còn trẻ. Ông cũng có một sự nghiệp đi làm và kinh doanh. Về sau thì ông bắt đầu viết truyện, và tác phẩm này đã nổi tiếng khắp thế giới.

Câu chuyện về bản thân tác giả cũng là môt câu chuyện truyền cảm hứng cho mình rất nhiều.

Như thế nào là hạnh phúc?

Nói về hạnh phúc, đối với mình đó là sự cảm nhận. Có những giai đoạn thì mình có những cảm nhận khác nhau. Ví dụ như là trước đây mình cảm thấy hạnh phúc, thấy vui khi trò chuyện với bạn bè, khi ở gần gia đình người thân. 

Có những lúc khác thì mình cảm thấy hạnh phúc là khi được thong dong, được tự do. Chẳng hạn như là mình có thể đến một thành phố xa lạ và ngồi đó ngắm phố phường. Khi mà ở đó không có ai quen, thì mình sẽ cảm thấy được tự do. Trong khi đó thì mình vẫn được ngắm cảnh nhộn nhịp của phố phường.

Sự thong dong, sự tự do, cảm giác như là mình chính là mình. 

Khi nào thì mình "được là mình"?

Nói về cảm giác "được là mình", với mình đó là một trạng thái lý tưởng. Còn hiện tại thì mình đang trong quá trình đi đến đó. 

Đối với mình đó là một hành trình. Để mình được là mình thì trước tiên mình phải hiểu mình. Sau đó là mình có thể ra được những quyết định theo mong muốn của mình. Mà việc hiểu mình là một hành trình lâu dài, cũng giống như là chuyện đi mở túi quà, mà túi quà này giống như là túi quà của Doreamon vậy đó, mình vẫn không biết là có gì trong đó, và đã hết hay chưa. Với mình, đó là một hành trình thú vị và vô tận.

Hiện tại, những khoảnh khắc gọi là "được là mình", là những khoảnh khắc mà mình dành riêng cho mình, tạm thời ngắt kết nối với cuộc sống xung quanh, để có thể trò chuyện với chính mình, để nghe được những điều mình thích, nghe những câu chuyện của mình, dù cho là chuyện vui hay chuyện buồn. Mình sẽ làm những điều mình thích, chơi những trò chơi mình thích, ăn những món mình thích, nghe một bản nhạc mình thích.

Dần dần mình cũng sẽ cố gắng mở rộng những khoảnh khắc như thế này ra nhiều hơn, thì như vậy mình sẽ có được nhiều những khoảnh khắc "được là mình" hơn.

Làm "coachee chuyên nghiệp" trước khi làm coach chuyên nghiệp

 

Hồi mới làm coachee, chưa được "chuyên nghiệp" lắm, nên nhiều khi tôi cũng hơi có hoang mang nhẹ.

Ca thứ nhất, coach của tôi cũng là sếp. Mặc dù sếp nói, phiên coaching là dành cho bạn và theo nhu cầu của bạn, nhưng đôi lúc tôi cũng hơi lẫn lộn.

Trong 1 phiên nọ, coach hỏi về chiến lược marketing mà tôi muốn đi là gì, tôi nói hướng A, coach hỏi là vì sao chọn hướng A. Tôi quên mất đây là phiên coaching, nên tôi suy diễn kiểu nhân viên: "chắc sếp không đồng tình với hướng của mình".

Lần sau gặp, coach hỏi tôi có thay đổi định hướng gì không, tôi nói là tôi đi hướng khác, là hướng B. Coach hỏi vì sao đi hướng B. Tôi suy diễn tiếp: "sao kiểu gì sếp cũng không chịu hết vậy".

Sau đó thì tôi mới nhớ ra: Coach hỏi là để cho mình tự làm rõ tư duy của chính mình, không phải là để giải trình với coach.

Rút kinh nghiệm: vừa là sếp, vừa là coach, dễ lẫn lộn vai trò.

Ca thứ hai, coach là người có chuyên môn trong lĩnh vực mà tôi cần coach, liên quan đến "survival" nơi công sở.

Việc có một người coach như vậy cũng có mặt tốt, đó là mình cảm thấy tin tưởng. Lẽ ra chỉ có vậy, nhưng tôi hơi "tin tưởng quá lố" một chút. Trong thâm tâm tôi tự hình thành suy nghĩ rằng coach thì rất xịn trong lĩnh vực này rồi, còn tôi thì quá là gà mờ. Vì vậy, thay vì suy nghĩ, tư duy từ trải nghiệm và kinh nghiệm của mình, tôi có tâm lý hơi mong chờ lời vàng ý ngọc của coach. 

Cũng may là coach rất tỉnh thức nên không cho lời khuyên nào hết, thay vào đó chỉ chỗ cho tôi đi đọc. Sau đó thì tôi cũng đi đọc và thấy, ờ thì mấy cái đó cũng là kinh nghiệm của người ta, còn mình áp dụng ra sao lại là chuyện khác. Nên rồi thì cũng quay lại với coach và chịu khó học từ việc hiểu mình trước, rồi mới biết cách nào mới là thượng sách (của chính mình).

Rút kinh nghiệm: không ỷ lại vào sự thông thái của coach.

Hành trình làm coach chuyên nghiệp của tôi đã trải qua giai đoạn "coachee chuyên nghiệp" như vậy đó. Cũng hơi dông dài, nên cũng rất hiểu và hoan hỉ hoan hỉ với những hành trình tương tự của các "coachee tập sự" mới bắt đầu làm quen với coaching.

Rồi sẽ dần quen và rồi sẽ thấy "sướng".

***

Còn hành trình làm coach chuyên nghiệp thì bắt đầu như thế này:

https://www.facebook.com/share/v/1R4a1H2xJY/

"Luôn sai thời điểm"

Ờ thì đó là tôi nhận ra trước đây mình luôn như vậy.

Giờ thì đỡ rồi.

Cách đây ít lâu, tôi ngồi với mentor để xem lại phiên khai vấn mà tôi đã xin phép khách hàng được ghi âm và nộp về cho thầy.

Điều thầy mentor ghi nhận nhiều nhất, đó là năng lượng tĩnh lặng của tôi trong phiên coaching đó.

Sự tĩnh lặng đã giải phóng tôi khỏi sự vướng mắc về việc nói cái gì, hỏi câu gì vào lúc nào. 

Khi mà bên trong vẫn còn tính toán, cân chỉnh về thời điểm, thì khổ thay, nó thường luôn sai. Khi mức độ lăng xăng ở mức nhẹ nhẹ, thường là nó đi sớm hơn một nhịp. Còn khi vướng vào bối rối, thì nó đi trễ hơn nhiều nhịp.

Khi đủ tĩnh lặng, lạ thay, câu nói sẽ tự rơi đúng thời điểm mà không cần đến các nơ-ron thần kinh.

Nhìn lại thì tôi thấy mình đã trật nhịp được mấy chục năm rồi, từ khi tôi bắt đầu có nhiệm vụ, có KPI trong đời. Tôi đi học sớm hơn các bạn 1 năm. Chưa học xong cái này tôi đã bắt đầu học thêm cái khác. Đang làm việc này thì tôi bắt đầu nghĩ chuyện kia. 

Tánh lo xa, nghĩ trước, nên được bạn bè gọi là bà già, hay là bà ngoại. Lại còn thêm hiện tượng là một giây trước đang định nói điều A, thì một giây sau thấy mình đang nói điều A+1.

Nói trắng ra là chưa trẻ mà đã già. Hành động và lời nói thì luôn sớm hơn một nhịp (hoặc là nhiều nhịp).

Trong một lần ngồi nhìn nhận nghiêm túc về bản thân, tôi đã chọn keyword tiếp theo cho mình, đó là "kiên nhẫn". Từ một "bà già", tôi muốn trả mình về đúng tuổi. Già đúng thời điểm, và mọi thứ khác nữa, hãy về đúng thời điểm.

Tôi quyết định đổi môn thể thao đang chơi để tập một môn thật chậm và siêu chậm.

Trước đây tôi từng biết đến yoga và thiền, nhưng kể từ lúc biết cho đến thử làm, tôi đã mất 5 năm, để... không làm, và tin rằng mình không làm được. Nhưng may mắn thay, khi mình có một hạt giống gieo xuống đất thì ngày qua ngày, thêm một giọt sương, một chút không khí, một đám mưa... dần dần nó cũng nẩy mầm.

Một trong những giọt nước đó là cụm từ "nước chảy mây trôi" của mentor. Phải tự nhiên tới mức nước chảy cứ chảy, mây trôi cứ trôi. Không có sự xao động của nơ-ron thần kinh.

Đó là Goal thì là như vậy, còn Reality thì: vẫn sốt sắng với câu chuyện của người khác, vẫn lăng xăng tìm khe hở để cắt sao cho êm, vẫn săm soi coi nói câu này có mượt không...

Thế rồi bây giờ, tôi đã hít thở hít thở được một vài năm. Sự tĩnh lặng gia tăng đáng kể. 

Sự tĩnh lặng đến từ việc rèn luyện "ghi nhận, không phản ứng". Khi ngồi hít thở và quan sát bản thân, sẽ thấy đủ thứ, mà đa số là những chuyện tào lao, bốc đồng, trật nhịp của bản thân. Và điều mình làm, đó là luyện "không phản ứng" với những cảm xúc và những thước phim đó.

Khi có khả năng không phản ứng, thì ta có thể xử lý được mirror, trigger, sự kích hoạt những niềm đau cũ, những cú "trúng tim đen" khi nghe câu chuyện của người khác, hoặc đứng trước một sự việc đang xảy ra. 

Còn trong cuộc sống thì, nhờ không phản ứng mà trán bớt nhăn, máu bớt bốc, gân cốt bớt gồng, vai cổ bớt cứng, mặt bớt đăm chiêu, da bớt xạm, dáng đi bớt lầm lì, tay chân bớt vung vẩy, lời nói bớt cộc, sự có mặt của mình bớt gây căng thẳng, hành động bớt dư thừa... Khả năng là, có thể giúp cho quá trình lão hoá diễn ra chậm hơn. 

Sự tĩnh lặng chỉ là một trong số vô vàn những thứ khác mà bộ môn hít thở mang lại. Mỗi người sẽ có những mục đích riêng khi rèn luyện môn này. Riêng với tôi thì còn được tặng thêm hai lợi ích vật lý khác: chữa đau vai gáy và rối loạn tiền đình, hai triệu chứng của việc lệch đốt sống cổ, một combo đính kèm của khối văn phòng.

Tôi cũng hết lòng biết ơn những người bạn cùng thực hành, và nhất là những người không thực hành cùng nhưng tuần nào cũng dành thời gian nghe tôi kể chuyện về cái đốt sống cổ của tôi.

CHUYỆN CON MÈO DẠY HẢI ÂU BAY (Và vì sao Sếp cần biết coaching)

Làm thế nào mà một con mèo lại có thể dạy hải âu bay, trong khi nó không biết bay, và bản năng của nó là vùi dập con chim mới phải.

Trong truyện, chú mèo Zorba mập ú đã nhận một nhiệm vụ bất khả thi mà không hề do dự: không ăn quả trứng, chăm sóc nó đến khi nở, và dạy cho hải âu con biết bay.

Trong đời sống xã hội, đó là việc mà một người lãnh đạo cũng sẽ làm. Đó là nuôi dưỡng tài năng và giúp họ làm được những điều mà tài năng của họ có, chứ không phải chỉ có dạy họ làm những gì mà người lãnh đạo đã làm được.

Người sếp thực thụ cũng biết tài năng của chính mình, không sợ bị vượt mặt, không ngu dân, không kìm hãm người dưới.

Để phát triển người khác, người sếp cần có một cái tâm trong sáng. Như Zorba, đó là tình yêu, trách nhiệm với lời hứa, và là phẩm chất.

Kế đến, đó là kỹ năng coaching. Mèo không thể dạy kỹ năng bay cho hải âu, mà chỉ có thể cho hải âu niềm tin về khả năng của mình, và mèo ở đó nâng đỡ, cũng như đi tìm hết tất cả sự hỗ trợ của cộng đồng (mà toàn là không biết bay) để giúp hải âu.

Trong cộng đồng hay trong công sở cũng vậy, một trong những nhiệm vụ của người lãnh đạo là cần phải xây dựng thế hệ kế tiếp, và khi đó, kỹ năng coaching là vô cùng cần thiết. Nếu sếp chỉ có dạy những điều mình đã biết, thì nhân viên chỉ trông chờ vào sếp, không phát huy sáng tạo, không chịu trách nhiệm với kết quả. Trong khi đó thì sếp vẫn luôn việc ngập đầu và miệt mài gánh team.

Điều này cũng không còn là mới nữa. Những năm gần đây, kỹ năng coaching đã trở thành một yêu cầu đối với cấp quản lý trong các tập đoàn. Những công ty mình làm thời gian sau này đều có chương trình đào tạo kỹ năng coaching và triển khai văn hoá coaching, có những nơi còn có chương trình coaching nội bộ mà coach chính là các anh chị cấp quản lý.

Vì thế, kỹ năng coaching trước đây có thể là lợi thế của người đi làm, nhưng rồi đến một lúc nào đó nó sẽ trở thành yêu cầu tất yếu đối với các cấp quản lý, và nhất là các "sếp lớn", trong các công ty.

10/10: NGÀY SỨC KHỎE TINH THẦN THẾ GIỚI

 

Ngày 10/10 năm trước, công ty cho nghỉ 1 ngày để thể hiện sự quan tâm đến việc giảm stress và nâng cao cao sức khoẻ tinh thần cho đội ngũ.

Ngày 10/10 năm nay, mình đi chăm sóc sức khoẻ tinh thần cho "người ta", trong một chương trình ngắn hạn về thông minh cảm xúc dành cho lãnh đạo doanh nghiệp, đối tượng là các quản lý cấp trung ở một doanh nghiệp nọ.

Nhớ lại hồi đó mình cũng từng là học viên, cũng được công ty mời giáo viên xịn có bằng PCC về dạy. Đến phần thực hành giao tiếp những chủ đề khó (đưa phản hồi, thông báo kết quả đánh giá, chấm dứt hợp đồng...), tụi mình thay phiên "làm sếp" lẫn nhau để thực hành phần giao tiếp.

Lần này mình ở trong đội ngũ của LCV đi đào tạo cho nhà người ta. Chợt nhớ lại chuyện xưa và không khỏi so sánh: phần thực hành của lớp bây giờ "nặng đô" hơn rất nhiều. 

Tụi mình mang đến lớp học một dàn cast (diễn viên thực tế) để các Manager thực hành. Một trải nghiệm vô cùng hồi hộp vì các anh chị không đoán được "nhân viên" kia sẽ phản ứng như thế nào. Và các "diễn viên" của LCV đều là những người rèn luyện thông minh cảm xúc, nên có thể kết nối cảm xúc một cách vô cùng chân thực. Buồn, khóc, giận, bật sếp... các chàng trai cô gái đã đưa các Manager qua những cung bậc lên xuống như đi tàu lượn roller coaster. Và cũng từ đó mà mỗi người có bài học về sự quan sát chính mình, được nghe cố vấn và rút ra kinh nghiệm cho lần sau.

Quả thật là qua thời gian mọi thứ đều tiến triển không ngừng. Trải nghiệm training bây giờ quá đỉnh so với khi xưa.

LIFE COACH LÀ GÌ? (Không phải là huấn luyện viên cuộc sống.)

 

Không phải là huấn luyện viên cuộc sống, cũng không phải là “dạy đời”. Chữ coach ở đây không phải là “huấn luyện viên” giống như huấn luyện viên thể thao. Ngược lại, life coach là người “không dạy”, bởi vì khi họ dạy, thì họ sẽ không còn là life coach nữa.

Phân biệt các hình thức:

• Training: đào tạo dạy kiến thức và kỹ năng cho nhiều người theo cách giống nhau.
• Consulting: tư vấn dựa trên một công thức thành công nào đó.
• Mentoring: cố vấn dựa trên kinh nghiệm của người đi trước, dành riêng cho cá nhân hoặc một nhóm nhỏ theo nhu cầu thực tế của nhóm đó.
• Coaching: phát huy năng lực của người được coach dựa trên chất liệu và tiềm năng của chính người đó, không dựa vào kinh nghiệm của coach.

Vì vậy, life coach là ngược lại của huấn luyện viên cuộc sống mới đúng.

Vì vậy, để sử dụng life coach, thì người coachee cần có: chất liệu cuộc sống, tin rằng mình có tiềm năng chưa khám phá, khả năng tự nhận thức, và cam kết hành động (bất kể là hành động nhỏ hay lớn).

Những người chưa cần dùng life coach: trải nghiệm còn ít, trên đời còn quá nhiều thứ để học → nên tập trung đi học từ người khác. Khi nào học rồi, biết rồi, nhưng vướng khúc mắc gì đó trong lòng nên chưa làm được → cần life coach để xử lý đúng chỗ đang mắc.

Những trường hợp không dùng được life coach: 

• Đang có dấu hiệu mất ổn định về nhận thức (bị trầm cảm, say, mất điều khiển…). Họ cần một người điều trị hơn là một người coach.
• Không có nhu cầu thay đổi hoặc không muốn thay đổi. Mục đích của coaching là giúp ai đó thay đổi từ điểm này sang một điểm khác. Nói cách khác, để coaching được thì cần có một mục tiêu để hướng tới.
• Không muốn, hoặc không sẵn sàng để người khác nghe câu chuyện của mình. Nếu vậy thì self coaching cũng có thể phát huy tác dụng trong trường hợp này.

Hiện tại, life coach được dùng phổ biến với nghĩa tiếng Việt là “khai vấn”, được dịch bởi một học viên khoá kỹ năng life coach của LCV.

Không phải là “huấn luyện viên cuộc sống”, thì người khai vấn sẽ làm gì?

Theo Liên đoàn khai vấn quốc tế ICF, khai vấn là quá trình đồng hành để kích thích tư duy và phát huy sáng tạo nhằm phát huy năng lực cá nhân và công việc chuyên môn. (Link tham khảo).

Theo đó, ICF cũng mô tả 8 kỹ năng của người khai vấn, có thể hiểu đó là 8 công việc mà người life coach cần làm. Trong đó có những công việc quan trọng như:

#3. Cùng với khách hàng xác định mục tiêu mà coachee muốn đạt được.

#6. Lắng nghe sâu, hiểu coachee theo cách giữa người với người, cả những điều coachee nói và những điều coachee không nói.

#7. Khơi gợi nhận thức của coachee về bản thân họ và rút ra bài học kinh nghiệm, cả thành công lẫn thất bại, từ đó coachee biết được mình cần làm gì tiếp theo.

#8. Đồng hành cùng quá trình phát triển của coachee, cùng xác định kế hoạch hành động và theo dõi tiến độ hành động.

Và những điều mà người life coach không làm:

• Không đề nghị coachee chọn mục tiêu hoặc kế hoạch hành động theo sáng kiến của coach.
• Không đưa lời khuyên dựa trên kinh nghiệm của bản thân coach.
• Không dẫn dắt coachee đi theo hướng suy nghĩ của coach (câu hỏi trá hình).
• Không nhận xét, bình luận về câu chuyện hay lựa chọn của coachee.

Như vậy, life coach rất không phải là một người “huấn luyện viên cuộc sống”, mà là một người chia sẻ, hỗ trợ, đồng hành, và đồng minh trên con đường hướng đến mục tiêu của người coachee.

Cái "duyên" trong khai vấn

Cái duyên mình muốn nói tới là sự "xe duyên" của vũ trụ cho những con người cần gặp nhau sẽ gặp nhau, và ở đây là mối quan hệ khai vấn giữa coach và coachee.

Mình đang có duyên cùng với một người coachee như vậy, người ấy mang đến câu chuyện về một ước mơ đã có từ thời trẻ, trải qua những năm tháng cuộc đời cũng viên mãn với những niềm vui khác, thì đến lúc nào đó nhận ra ước mơ cũ vẫn ở bên mình, nhẹ nhàng không đòi hỏi, không thúc ép, nhưng vẫn dịu dàng ở đó làm cái neo.

Khi ngồi với người đó, cái ước mơ bên trong mình giống như là nhìn thấy cái ước mơ ở phía bên kia, vẫy tay chào, và như muốn nói, mình ở đây nè, chúng mình làm bạn nha.

Khi cảm nhận sự sống động đó, mình tự hỏi bản thân, bạn nhỏ đó có đang chờ đợi mình làm điều gì đó cho bạn không. Hoặc cả nếu không đi nữa, thì mình có muốn làm gì không, từ phía mình.

Mình đã từng nghĩ, cần phải đánh đổi thời gian, năng lượng, sự tập trung thì mới có thể theo đuổi ước mơ. Bây giờ mình có những câu hỏi khác:

- Nếu không phải là "theo đuổi", thì đó có thể là gì? Khi nhìn "bạn nhỏ" đó, từ ngữ bật lên không phải là theo đuổi, mà là "chơi vui cùng nhau".

- Nếu chơi vui cùng nhau, thì kết quả sẽ trông như thế nào? Mình thấy nó không còn là những "sản phẩm hữu hình" như mình đã từng nghĩ (và thấy áp lực ngang) như trước nữa.

Mình thấy việc đồng hành sâu cùng một người thật là "có lời" cho cả hai.

Trong coaching, "hiện tượng" người coachee mang đến một câu chuyện trùng hợp với câu chuyện của người coach được gọi mà mirror, hiểu theo kiểu cùng tần số, hay luật hấp dẫn.

Mirror là một bài test với coach. Nội lực của coach đủ mạnh, những khúc mắc của mình đã xử lý xong, thì đây là cơ hội để coach "viết tiếp câu chuyện đời mình". Còn khi coach vẫn còn "chưa xong" với mình, thì cái mirror này sẽ làm tăng sự ngổn ngang trong lòng của coach.

Mà không riêng gì coach, mirror cũng có thể xảy ra trong đời thường. Khi nghe câu chuyện tâm sự của một người bạn hay người thân, trong lòng mình cảm thấy thế nào, điều đó giúp bạn biết được nội tâm của mình đang mạnh yếu ra sao.