Tự ti là thấy mình không đủ tốt. Làm được thì nghĩ chắc mình ăn may, hoặc ai mà chẳng làm được. Làm không được thì chắc chắn là lỗi của mình. Hay so sánh và luôn thua cuộc.
Trái ngược với tự ti là tự cao. Tin rằng mình giỏi hơn người. Hay khoe thành tích, thích được công nhận. Hay tranh luận thắng thua. Phải thắng thì mới vừa lòng.
Tự cao "nặng đô" hơn nữa là ái kỷ. Phải luôn được công nhận và ca ngợi để thấy mình vượt trội. Nổi giận và thô bạo nếu không được ca ngợi. Sẵn sàng thao túng người khác để khiến họ thấy họ nhỏ lại và nhìn thấy mình to lên. (Tự cao nặng đô cũng là do bên trong tự ti nặng đô.)
Mà trạng thái nào thì cũng không phải là chân thật.
Chân thật và cân bằng là trạng thái tự tin. Biết mình có giá trị nhưng không cần chứng minh chứng tỏ. Biết điểm mạnh điểm yếu của mình. Thấy mình đủ tốt và sẵn sàng học hỏi để tốt hơn. Không cần hạ thấp người khác. Không phụ thuộc nhiều vào lời khen chê. Cảm xúc ổn định, tâm thế bình thản. Có khả năng tôn trọng người khác.
Có điều là: con người ta thường hay dập dềnh giữa các trạng thái này. Có khi tự tin có khi không. Có khi bên ngoài tỏ ra tự tin (hơi quá nên thành ra tự cao) nhưng bên trong thì chông chênh. Có khi cũng nổi điên khi bị chê trách. Có khi cũng giận hờn làm mình làm mẩy khi người yêu không ngưỡng mộ mình.
Tự ti thường xuyên thấy chông chênh. Tự cao đôi khi có chút chông chênh bên dưới. Ái kỷ thì rất chông chênh. Tự tin là cân bằng, vững chãi.
Cho nên cân bằng được chừng nào thì hay chừng đó. Nếu thấy mình có lúc như vậy thì ghi nhận liền. Và để ý coi qua thời gian nó có tăng lên không. Cái gì có để ý thì thường hay phát triển, không cần quá lo.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét