"Quả báo."
Đó là câu người ta hay nói một cách hả hê khi một kẻ đáng ghét nào đó cuối cùng đã gặp nạn (mà không phải do mình trực tiếp "hành đạo"). Và người ta dùng nó làm tấm gương để răn đe.
Các chị em nhà tôi sẽ cãi: quả báo cũng đâu có đúng. Ở hiền đâu phải lúc nào cũng gặp lành. Gặp dữ như thường. Nhiều khi gặp dữ nhiều hơn vì cứ bị đời ức hiếp.
Sau đó các cụ sẽ bảo rằng còn do kiếp trước ăn ở sao đó nữa chứ không phải chỉ có kiếp này không đâu. Kiếp này mà làm ác mà chưa gặp quả báo thì kiếp sau sẽ nhận.
Các anh chị nhà tôi sẽ bảo là mị dân, mê tín dị đoan, chiêu bài đè nén, các kiểu các kiểu...
Thế thôi mình hiểu vầy đi:
Quả báo là kết quả của tích luỹ
Là chuyện ăn nhiều thì... mập. Hay đi gây sự thì có ngày... bị đập. Siêng tập thì khoẻ. Chăm học thì thi đậu. Chăm trồng cây thì có ngày hái trái.
Hay nói chung chung hơn là tập trung làm cái gì thì sẽ nhận kết quả của cái đó.
Quả báo là do thu hút
Ông bà cũng đã nói rồi. Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng. Ở gần đứa hay nói nhảm mình cũng nói nhảm theo nó. Ở gần đứa hay lý luận mình cũng lý luận theo nó.
Ở gần đứa hay nghi ngờ, mình cũng hay tập trung ánh nhìn vào các nguy cơ, từ đó ít chịu hành động, ít hành động thì ít kết quả. Lại còn chuyện hay điều tra, hay thử thách thử lòng người khác, dẫn đến chuyện hục hặc lẫn nhau.
Rồi nếu mình nghĩ mình là người xấu xí ngoại hình, ăn nói thô sơ, tài cán vụng về... và cứ giữ mãi hình ảnh đó, thì hiện thực cũng sẽ là như vậy. Vì đó là cách mình "định vị thương hiệu" trong tâm trí mình. Từ đó nó đi ra trong cách thể hiện của mình. Thông qua cách thể hiện đó, "thương hiệu" này cũng sẽ được "định vị" trong mắt của mọi người xung quanh. Rồi từ đó chúng ta lại tiếp tục thu hút những người có tâm lý tương tự, cùng tần số. Những người đó lại mang theo các "tệp đính kèm" là những sự vụ sự việc, những ký ức kỷ niệm vân vân theo chiều hướng đó. Thế là vòng vây lại càng dày đặc.
Vậy mình chỉ cần thay đổi hình ảnh trong tâm trí về con người mà mình muốn hướng tới, rồi sau đó mọi việc sẽ kéo theo.
Quả báo là do tích luỹ "nghiệp"
Trong tôn giáo, quả báo là ý nói bị trừng phạt bởi thế lực siêu nhiên mà loài người không thể kháng cự, chỉ có thể chấp nhận hoặc hứng chịu mà thôi. Quả báo có thể trổ ở những kiếp khác nhau, hoặc là ở thế giới khác, như là thiên đàng hay địa ngục.
Nếu kết quả tới liền, người ta nói là "quả báo nhãn tiền" ở ngay trong kiếp này.
Còn giải thích ở góc hẹp, ở ngay thế giới trực quan sinh động này, thì việc chúng ta cứ làm là làm điều tốt (tích lũy thiện nghiệp), tránh làm điều xấu (không tích bất thiện nghiệp / ác nghiệp). Còn việc kết qủa đến như thế nào, thì ta không thể chắc chắn được, do có quá nhiều yếu tố ngoại cảnh và các tương tác trong đời sống. Mặc dù vậy thì việc tích thiện nghiệp sẽ tăng xác suất mang lại kết quả tốt hơn.
Mấy teen thường hay nói "nghiệp" theo hướng là lại làm điều đanh đá nào đó nữa rồi. Nhưng nghiệp không chỉ có điều xấu, mà là tất cả các sự kiện sự việc đóng góp vào "input" để sau này trả ra các "output" nào đó theo sự vận hành của cuộc sống.
Và bởi vì "mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên", nên chúng ta chỉ cần mưu sự theo chiều hướng tốt thôi. Còn lại thì để cuộc sống vận hành.
Tích luỹ chính mình
Đẹp hơn thì, mỗi ngày ta đang âm thầm tích lũy một phiên bản của chính mình. Tích lũy từng suy nghĩ, từng lời nói, từng lựa chọn, từng phản ứng, từng hành động nhỏ.
Rồi đến một lúc nào đó, điều "đến với ta" không còn là điều bất ngờ, mà là kết quả tự nhiên của quá trình ấy.
Giống như trồng cây, không ai thấy cây lớn lên mỗi ngày. Nhưng nhiều năm sau, người ta thấy cả một khu rừng. Cuộc đời con người cũng thường phát triển theo cách như vậy.
