Nhìn lại quý 2 (Q2 reflection)

 

Tháng 4

Trời bắt đầu nóng dần. Đi bộ ngoài đường không còn thấy thoải mái nữa. 

Ghi nhận bản thân đã nhận biết điều này, sau nhiều năm ngồi trong nhà cắm đầu cắm cổ kể cả trời mưa bên ngoài còn không nhận ra.

Bắt đầu nhận biết được những vùng vốn thường đóng băng trên cơ thể như vai, gáy, hông. Những vùng mà khi quán chiếu cứ thấy như một đám mây mờ.

Tháng 5

Những buổi học thư giãn buổi tối và cuối tuần là niềm vui. Muốn khoe cả thế giới mấy cái clip vui vui ở lớp.

Tháng 6

Bận rộn hơn và nhiều tiền hơn. Xung quanh nghỉ hè, nhà nhà bận rộn với khối nghỉ hè. Tôi cũng nghỉ hè. Với 1 chuyến đi, và lên kế hoạch cho 1 chuyến nữa.

Bức tranh cuộc đời 2026

Năm nay sống đơn giản nên cái kế hoạch chỉ có 2 mục chính, 1 cái là làm hàng ngày thường xuyên, đang ổn, 1 cái là kiểu mục tiêu "xảy ra" hoặc "không xảy ra", mà giờ nó chưa xảy ra. Hết nửa năm rồi cơ.

Thân tâm trí

Giảm được 2 cân. Cảm hứng từ các bạn cùng lớp, ai cũng mình dây thấy mê.

Cái cổ đã thẳng lên được 1 tí. Đợt này tính chơi lớn lôi mấy cái đầm lụa hai dây ra lại. Cất tủ lâu năm bởi vì mua rồi mặc thử thấy vai hông đẹp nên hông mặc.

Dạo này mấy nàng hay mặc sheer shirt, thấy ưng nha. Đã sắm một loạt, thay cho loạt linen, cái tội quá nhăn ủi không nổi. Vui.

Đi dạo mấy sạp hàng sole cũng là niềm vui lâu năm. Lụm được cái gì đó hay hay với giá hạt dẻ là đủ vui mấy ngày.

Mùa hè là mùa ăn. Trái cây nhiệt đới các miền đều chín rộ. Đánh bắt cũng thuận lợi dễ dàng. Ăn là vui.

YouTube bây giờ là bạn học. Sách hơi xa cách.

Những điều biết ơn

Biết ơn phụ huynh và thiếu niên vì luôn tự chăm sóc mình ổn, khỏe mạnh vui vẻ. Bản thân vui vẻ làm điều tốt lành là đóng góp lớn cho hạnh phúc của người thân và hoà bình thế giới rồi nhỉ.

Biết ơn một vài cuộc gặp gỡ mà ở đó thấy có sự kết nối.

Biết ơn vài lời giới thiệu đến với một vài bộ môn mới.

Biết ơn những người đi cùng vẫn còn đi cùng.

Biết ơn vài lần được nhớ đến và những cuộc gọi.

Biết ơn 3 đứa cùng nhà. Ngày càng ít gây gổ và cảm giác an toàn được củng cố.

Biết ơn vì ngày ngày vẫn có tiền trả bill. 

Biết ơn vài hội nhóm không gặp được nhau nhưng vẫn cà phê online.

Những trạng thái mới

Bàn chân chạm đất nhiều hơn. Câu chuyện vật lý: là vì bước đi đổ lực không đúng nên giày luôn mòn 1 bên. Có lần bị sụm bà chè (may mà không bị thương gì) vì đổ lực lệch ra mé ngoài. --> Trạng thái mới: đổ lực đúng hơn, chạm đất nhiều hơn, bước chân chắc hơn. Câu chuyện tinh thần: là khi đứng vững thì tâm lý cũng vững. Be grounded. Đứng trên nền móng. Có nền tảng. Có cơ sở. Có sự ổn định. Có sự vững chắc.

Chắc cái gốc, lả lướt cái ngọn. Về mặt vật lý: Sống trên đời sống cứ hay phải gồng. Gồng là gồng vai. Trên gồng thì dưới lỏng. Giống như cái cây, gốc thì yếu mà cành lá thì đô. --> Trạng thái mới: đảo ngược lại, chắc phần dưới, lả lướt phần trên. Về mặt tinh thần: tương ứng xả gồng, xả bớt mấy thứ mê muội đang ôm đồm chật cứng, và quay lại với những điều căn bản hơn, thông thoáng hơn.

"Sao không nói sớm?"

Đây là một câu hỏi, vì có dấu chấm hỏi, nhưng không phải là câu hỏi. Ý là trách móc.

Thử nghĩ xem, bạn vừa chia sẻ một thông tin gì đó, có thể có ích cho họ, nhưng chẳng may là vừa mới trước đó họ cần, thế là điều mình mang đến nó hơi trễ, thế là nhận được câu: "Sao không nói sớm?". 

Hoặc mình cố xử lý một vấn đề gì đó, đến lúc thấy không ổn rồi mới đi nhờ, đang rối, đang ngại, đang sợ làm phiền... thì nhận được câu: "Sao không nói sớm?".

Đây xứng đáng là câu nói đi vào tốp những câu nói gây "tịt ngòi" nhất quả đất. Nếu bạn đang xem xét lại kho từ vựng sử dụng hàng ngày của mình, chắc chắn là nên bỏ câu này ra khỏi danh sách. Nếu giữ lại, mình xếp nó vào kho vũ khí, để lấy ra dùng khi đi "chiến đấu" với kẻ địch.

Hướng dẫn sử dụng:

- Đánh lạc hướng đối phương. Thay vì tập trung vào giải quyết vấn đề ở hiện tại, câu nói này sẽ đào bới lỗi của họ trong quá khứ, khiến họ nổi điên và quên mất chuyện họ đang muốn giải quyết cái gì.

- Phủ đầu đối phương. Làm cho họ thấy họ không thông minh, chuyện này đáng lẽ phải thấy trước chứ, phải nói lâu rồi chứ. Khi họ thấy họ n.g.u, họ không còn tha thiết với cái họ đang muốn nói nữa. Họ muốn bỏ cuộc luôn cho rồi.

- Giành phần thắng về mình. Chuyện này trễ rồi nhé, và đó là do bạn đấy nhé. Nếu nói sớm hơn thì đã tốt. Thế là họ sẽ không dám nhắc đến tên mình nếu chuyện này có đổ bể. Họ sẽ chịu hết 100% trách nhiệm.

- Khiến đối phương mất niềm tin vào bản thân. Làm cho họ ray rứt rằng họ có thấy dấu hiệu nhưng tại sao lại không hành động sớm hơn. Họ hoài nghi cách thức xử lý vấn đề, hoài nghi cách làm việc của họ. Họ bắt đầu nghi ngờ năng lực của bản thân.

Tính sát thương của nó cũng ghê lắm, nhưng thường thì chúng ta hay dùng nó không đúng đối tượng cho lắm. Kẻ cần chiến đấu thì mình không dám lấy ra xài, lại cứ hay dùng để chặt chém những người yếu thế hơn, một cách vô tình hay cố ý.

Tính ra thì cũng nhiều khí giới lắm chứ không phải vừa.

Cái thùng chứa, sức chứa, và sự chứa đựng

 

"Tao không phải là cái thùng rác."

Hồi mấy năm trước, ngoài rạp có chiếu bộ phim tâm lý hài tên là "Chàng vợ của em", trong đó có nhân vật nữ cường mải lo sự nghiệp nên cuộc sống rất là bừa bộn. Cổ có một cô bạn thân. Nói là bạn thân nhưng mỗi lần gặp nhau thì cô kia thường không nói được gì cả, vì cổ giành nói hết, cổ kể chuyện áp lực công việc, chuyện bực bội đứa này đứa kia, sự việc này kia nọ. Rồi cô kia chán chẳng muốn gặp nữa thì cổ đến tận nhà để kể tiếp. Rồi lần kia, cô bạn thân bắt đầu bực bội và hét lên: Tao không phải là cái thùng rác.

Được lắm. Mình nên thủ sẵn câu này, để dành đối phó với mấy đứa hay than, hay càm ràm, đi đâu gặp chuyện gì cũng mang về đổ hết lên đầu mình. Ê, sức nghe có hạn nha. Với lại, bạn có chuyện để than, bộ tôi không có chuyện để than sao?

Khi mình nghe điều gì đó, nó đâu có xuyên từ lỗ tai bên này qua lỗ tai bên kia. Nó đọng lại trong não, nó tích tụ trong người mình. Mình trở thành cái thùng chứa. Nhờ cái thùng chứa này mà nó chứa được kiến thức, kỷ niệm, kinh nghiệm... Nên mình phải chọn lọc cái mình chứa, chứ không chứa rác của đứa bạn thân.

Mình có thứ tự ưu tiên đàng hoàng.

Trước tiên là chứa cái mình không bỏ đi được. Đó là xuất thân, nguồn cội, và vốn liếng trời cho, tốt xấu lẫn lộn nhưng vì không bỏ được nên đằng nào cũng phải chứa. Và nên chứa đựng một cách gọn gàng cho đỡ xộc xệch.

Rồi thì còn phải chứa đựng những điều mà cuộc đời tiếp tục mang đến cho mình nữa. Mấy sự việc nó cứ thế xảy đến, mấy con người cứ thế xuất hiện. Nhiều khi chưa kịp lý giải tại sao hay có ý nghĩa gì, thì nó đã chiếm chỗ trong cái thùng chứa của mình rồi.

Rồi sống càng lâu thì càng có nhiều thứ để chứa.

Nếu một người có thể chứa đựng thật nhiều, có thể là vì họ đã "mở rộng sức chứa". Cứ có điều gì mới đến, thì lại cơi nới, rồi sau đó lại thấy vẫn chứa được, thế là công suất đã tăng lên một chút. Còn nếu không chứa nổi, thì mời bốc dỡ. 

Chia tay không phải tại bạn hay tại tôi có lỗi gì, chỉ là hiện giờ chưa thể chứa nổi bạn mà thôi.

Quay lại câu chuyện của hai cô ở trên phim, sau khi cô bạn thân nói là hết chứa nổi, nghỉ chơi, thì cổ đã thức tỉnh, xem lại mình và điều chỉnh để làm thể nào hai bên có thể còn chứa đựng được lẫn nhau. Thế là lại chơi tiếp.

Còn ngoài đời, chỉnh hoài không được, thì thôi nghỉ, chứ biết sao giờ. Đi tìm cái thùng nào nó phù hợp hơn cho cả đôi bên.

Câu hỏi mùa World Cup: Bạn đã thắng đời mấy không (hay đang bị dẫn trước)?

 

Ngồi xem bóng đá mà nghĩ đến đời người. Hơn 40 tuổi rồi, mình đang bước vào Hiệp 2 của cuộc đời. Bước vào hiệp 2 thì không còn là bắt đầu từ đầu nữa, tâm lý phụ thuộc vào kết quả của hiệp 1.

Hiệp 1 bạn đã thắng đời tỷ số bao nhiêu rồi? Hay là tỷ số hoà có bàn thắng, hay hoà 0-0? Hay là đang bị dẫn trước? Bây giờ là lúc nhìn lại quãng đường vừa qua của mình.

Nếu bạn đang dẫn trước, điều gì đã giúp bạn đạt được nó. Khi đó, giá trị nào trong bạn đã được đáp ứng và thoả mãn.

Nếu bạn đang hoà có tỷ số, bạn hiểu được thêm điều gì từ bàn thắng của mình và bàn thắng của đối phương? Điều gì giúp bạn đứng lên sau mỗi bàn thua như thế?

Nếu bạn đang hoà không có tỷ số, hay quá, chúng ta luôn có thể bắt đầu với tỷ số đầu tiên, nếu như có bài học sâu sắc vì sao mình chưa có bàn thắng nhưng vẫn chưa thua cú nào.

Nếu bạn đang bị dẫn trước, hmm, khả năng này ít lắm, nó tuỳ thuộc vào cách tính tỷ số của bạn, cách bạn cầm cân nẩy mực. Chứ cuộc đời có muốn thắng ai bao giờ. Còn muốn ghi thêm bàn thì xin mời.

Luôn trúng đích

Chuyện banh bóng

Chuyện là tối qua xem World Cúp 2026, trận đầu tiên của vòng 1/16 giữa đội Morocco và đội chủ nhà Canada (chủ nhà nhưng đá sân Houston bên Mỹ).

Ngay từ những giây phút đầu tiên, đội Canada đã chơi pressing và trong suốt trận đấu đã có nhiều pha sút về phía khung thành đội Morocco, nhưng bằng cách nào đó mà không có bàn thắng nào được ghi.

Đội Morocco chỉ thực hiện tổng cộng 4 cú sút về phía khung thành đối phương, nhưng 4 cú sút đó tạo ra 3 bàn thắng và 1 cú suýt ghi bàn khi nó dội xà ngang trong sự đứng hình của thủ thành.

Đó là lý do vì sao tôi thích trận đấu này đến vậy. Vì tôi luôn khâm phục và yêu thích mấy tay ra đòn chuẩn xác và không có động tác thừa.

Chuyện chó mèo

Nói chó mèo thế thôi chứ không có chó mà chỉ có hai con mèo. Lúc hai đứa nó còn nhỏ, tôi hay cho chúng nó chơi trò bắt chim, ý là cái lông chim gắn trên sợi dây và tôi cầm sợi dây nhử nhử chúng nó. 

Con mèo đen rất hay làm trò, lấy trớn, gầm gừ, lộn nhào tung người các kiểu, nhưng hay bắt hụt. Con mèo trắng mặt mày lừ đừ như là không quan tâm, nhưng mỗi lần nó ra chiêu là nhanh như chớp, và nó luôn bắt trúng.

Đó là lý do vì sao tôi thích con mèo đen, nhưng tôi rất nể con mèo trắng.

Chuyện "chó mèo"

"Chó mèo" ở đây là chúng tôi. Tôi là fan của con mèo trắng. Tôi rất thích ra chiêu chuẩn xác. Làm là muốn có kết quả. Chuyện ăn mặc tóc tai cũng vậy, ít quan tâm đến món này món kia trang sức phụ kiện rườm rà. 

Còn tay kia là style của con mèo đen. Kiểu như là có bắt được, có trúng đích hay không tính sau, làm chuyện gì cũng vui trước đã, đẹp trước đã.

Trộm vía là cho đến lúc này hai con mèo vẫn chơi thân với nhau và chúng tôi thì cũng thế.

Chuyện mấy ông bạn nhậu

Tối coi xong trận đá banh chuẩn bị đi ngủ thì bắt gặp tấm hình của mấy ông bạn nhậu trên Facebook, với cái chú thích là ở đây không có gì chỉ có trai đẹp. Tôi bèn comment "không chỉ đẹp mà còn lạc quan". Xong nghĩ lại mình đã nghỉ nhậu với mấy ông này lâu rồi nên thôi, xoá đi, trước khi kịp nhấn nút gửi.

Mấy lão đó cũng thường hay phàn nàn là tôi mà nói ra là cứ hay trúng đích, và sát thương. Nên thôi. Giờ tôi tu tâm dưỡng tánh rồi.

Những gì đến với người là do người tích luỹ

 

"Quả báo." 

Đó là câu người ta hay nói một cách hả hê khi một kẻ đáng ghét nào đó cuối cùng đã gặp nạn (mà không phải do mình trực tiếp "hành đạo"). Và người ta dùng nó làm tấm gương để răn đe.

Các chị em nhà tôi sẽ cãi: quả báo cũng đâu có đúng. Ở hiền đâu phải lúc nào cũng gặp lành. Gặp dữ như thường. Nhiều khi gặp dữ nhiều hơn vì cứ bị đời ức hiếp. 

Sau đó các cụ sẽ bảo rằng còn do kiếp trước ăn ở sao đó nữa chứ không phải chỉ có kiếp này không đâu. Kiếp này mà làm ác mà chưa gặp quả báo thì kiếp sau sẽ nhận.

Các anh chị nhà tôi sẽ bảo là mị dân, mê tín dị đoan, chiêu bài đè nén, các kiểu các kiểu...

Thế thôi mình hiểu vầy đi:

Quả báo là kết quả của tích luỹ

Là chuyện ăn nhiều thì... mập. Hay đi gây sự thì có ngày... bị đập. Siêng tập thì khoẻ. Chăm học thì thi đậu. Chăm trồng cây thì có ngày hái trái. 

Hay nói chung chung hơn là tập trung làm cái gì thì sẽ nhận kết quả của cái đó.

Quả báo là do thu hút

Ông bà cũng đã nói rồi. Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng. Ở gần đứa hay nói nhảm mình cũng nói nhảm theo nó. Ở gần đứa hay lý luận mình cũng lý luận theo nó. 

Ở gần đứa hay nghi ngờ, mình cũng hay tập trung ánh nhìn vào các nguy cơ, từ đó ít chịu hành động, ít hành động thì ít kết quả. Lại còn chuyện hay điều tra, hay thử thách thử lòng người khác, dẫn đến chuyện hục hặc lẫn nhau.

Rồi nếu mình nghĩ mình là người xấu xí ngoại hình, ăn nói thô sơ, tài cán vụng về... và cứ giữ mãi hình ảnh đó, thì hiện thực cũng sẽ là như vậy. Vì đó là cách mình "định vị thương hiệu" trong tâm trí mình. Từ đó nó đi ra trong cách thể hiện của mình. Thông qua cách thể hiện đó, "thương hiệu" này cũng sẽ được "định vị" trong mắt của mọi người xung quanh. Rồi từ đó chúng ta lại tiếp tục thu hút những người có tâm lý tương tự, cùng tần số. Những người đó lại mang theo các "tệp đính kèm" là những sự vụ sự việc, những ký ức kỷ niệm vân vân theo chiều hướng đó. Thế là vòng vây lại càng dày đặc.

Vậy mình chỉ cần thay đổi hình ảnh trong tâm trí về con người mà mình muốn hướng tới, rồi sau đó mọi việc sẽ kéo theo.

Quả báo là do tích luỹ "nghiệp"

Trong tôn giáo, quả báo là ý nói bị trừng phạt bởi thế lực siêu nhiên mà loài người không thể kháng cự, chỉ có thể chấp nhận hoặc hứng chịu mà thôi. Quả báo có thể trổ ở những kiếp khác nhau, hoặc là ở thế giới khác, như là thiên đàng hay địa ngục.

Nếu kết quả tới liền, người ta nói là "quả báo nhãn tiền" ở ngay trong kiếp này.

Còn giải thích ở góc hẹp, ở ngay thế giới trực quan sinh động này, thì việc chúng ta cứ làm là làm điều tốt (tích lũy thiện nghiệp), tránh làm điều xấu (không tích bất thiện nghiệp / ác nghiệp). Còn việc kết qủa đến như thế nào, thì ta không thể chắc chắn được, do có quá nhiều yếu tố ngoại cảnh và các tương tác trong đời sống. Mặc dù vậy thì việc tích thiện nghiệp sẽ tăng xác suất mang lại kết quả tốt hơn.

Mấy teen thường hay nói "nghiệp" theo hướng là lại làm điều đanh đá nào đó nữa rồi. Nhưng nghiệp không chỉ có điều xấu, mà là tất cả các sự kiện sự việc đóng góp vào "input" để sau này trả ra các "output" nào đó theo sự vận hành của cuộc sống. 

Và bởi vì "mưu sự tại nhân, thành sự tại thiên", nên chúng ta chỉ cần mưu sự theo chiều hướng tốt thôi. Còn lại thì để cuộc sống vận hành.

Tích luỹ chính mình

Đẹp hơn thì, mỗi ngày ta đang âm thầm tích lũy một phiên bản của chính mình. Tích lũy từng suy nghĩ, từng lời nói, từng lựa chọn, từng phản ứng, từng hành động nhỏ.

Rồi đến một lúc nào đó, điều "đến với ta" không còn là điều bất ngờ, mà là kết quả tự nhiên của quá trình ấy.

Giống như trồng cây, không ai thấy cây lớn lên mỗi ngày. Nhưng nhiều năm sau, người ta thấy cả một khu rừng. Cuộc đời con người cũng thường phát triển theo cách như vậy.

Buông nhưng không bỏ

 

Hồi đó mình tưởng là buông thì nó mất. Nên trước khi buông thứ gì là suy tính dữ lắm. Rồi thì đa số là không buông, mình ráng thêm một tí.

Rồi từ từ mình nhận ra là buông thì nó lỏng ra tí thôi, nó mất hay không thì còn tuỳ nó có bỏ chạy khỏi ta hay không nữa. Nhiều khi buông ra cái nó được tự do nó lại thích, thế là lại bám vào. Muốn bỏ lại phải cắt đứt nữa kia.

BUÔNG CÁI NÀY BẮT CÁI KIA

Nếu mình buông không được thì thôi mình "buông này bắt kia". Thế là mình vẫn có cái để cầm nắm, có cái để yên tâm. Mà cầm nắm cái mới cũng mới mẻ hay ho thú vị đó chứ. Đó cũng là con đường để phát triển.

BUÔNG LỎNG CHỨ KHÔNG BUÔNG BỎ

Hồi đó tôi đi học đánh tennis. Tuần nào tập nhiều thì tay bị phồng lên. Bạn tôi chơi lâu thì bàn tay bị chai hết mấy chỗ. Còn thầy của chúng tôi thì bàn tay vẫn rất mềm mại hồng hào không chai một tí nào. Thầy bảo là cứ nắm chặt cứ gồng thì chơi không lên được. Bởi vì muốn siết chặt thì trước đó phải buông lỏng. Còn chúng tôi thì chỉ có chặt và chặt hơn :) Và chai tay :)

BUÔNG XẢ CHỨ KHÔNG BUÔNG BỎ

Có những thứ chỉ cần buông ra cho nó tự đi, chứ đuổi thì nó không đi, ném nó cũng không đi. Ví dụ như là cảm xúc. Ví dụ như là những kỷ niệm buồn. Ví dụ như là sự thù hận. Ví dụ như là sự tổn thương của đứa trẻ bên trong. Nên chỉ có thể buông ra và để tự nó bốc hơi. Không níu lấy, cũng không ghét bỏ. 

NHẤT ĐỊNH LÀ BUÔNG BỎ

Nếu nhất định phải bỏ, thì trước hết là buông, rồi bỏ. Không chơi kiểu ném đi rồi lại níu lại, hoặc cho phép nó quay lại. Có những thứ không cắt đứt thì sẽ không chịu đi, không bốc hơi đi tí nào, mà càng ở lâu thì lại càng lớn. Ví dụ như là cơn nghiện. Nghiện việc. Nghiện drama. Nghiện bàn tán. Nghiện đanh đá. Nghiện thức khuya. Nghiện mua sắm. Nghiện "bán than". Nghiện so sánh. Nghiện bình an....

Rốt cuộc thì có lẽ đây là thứ khó nhất, vì thật sự là nó sự "mất đi". Dù cho là tốt hay xấu thì "mất đi" vẫn là điều gì đó to tát.

Yêu thể chất nhưng lười thể thao

 

YÊU THỂ CHẤT

Vì là thích đẹp. Thích da dẻ tươi sáng, hồng hào, khí chất. Thích dáng đi nhẹ nhàng thanh thoát. Thích chân tay rắn chắc không bở. Thích mặc quần áo nào cũng được mà không ngại lộ bụng mỡ tay thô.

Vì là thích khoẻ. Thích làm những việc này nọ kia mà không bị trở ngại về thể lực. Thích đi chạy giải để lấy huy chương, thích những chuyến đi vài ngày mà không cần giường, thích những dự án này nọ dù nó có hoạt động xuyên đêm.

LƯỜI VẬN ĐỘNG

Hồi nhỏ có bài hát ai cũng thuộc: Muốn khoẻ đẹp thì hãy tập thể thao. Ai muốn khoẻ đẹp thì hãy tập thể thao.

Còn tôi muốn khoẻ đẹp nhưng không thích tập thể thao. Thể thao giúp người ta giải stress, còn tôi stress vì thể thao. Vì học chơi hoài mà không có khá lên, kết quả chỉ thấy đau nhức, mất tiền, mất thời gian, và chê bai bản thân. Chơi tập thể thì mình làm cho đội mình thua, xong rồi cảm xúc chùng xuống một cục. Tới lịch đi tập thì đấu tranh xem là hôm nay mình cố để ra sân hay là mình bỏ cuộc và đi ngủ tiếp. Nhà ở khu căn hộ, đi mười bước thì tới hồ bơi, đi thêm mười bước nữa là tới phòng gym, nhưng từ khi đến ở, chỉ thử một lần cho biết thế nào, rồi thôi.

NHỮNG "TÌNH YÊU" CŨ

Tình hình thể dục thể thao quá là bết bát. Nhưng tôi phải cứu lấy thể chất của mình. Thời còn trẻ tôi thử những môn có nhạc: aerobic, chachacha, tango, modern dance, salsa, bachata, zumba...

Qua tuổi "băm" bắt đầu thử các kiểu yoga.

Qua tuổi bốn mươi nghiên cứu các kiểu thiền.

"TÌNH YÊU" MỚI

Tình yêu mới là thân vận. "Thân vận" không phải "vận động" (không thuộc cụm từ "lười vận động), mà là body movement, sự kết hợp hoàn hảo giữa tâm hồn và chuyển động cơ thể.

Đặc trưng cốt lõi của Thân Vận (ứng dụng trong múa cổ điển Trung Hoa)

+ Sự vận hành từ trong ra ngoài: Cảm xúc, tinh thần và văn hóa nội tâm điều khiển mọi động tác cơ thể, khác với ballet là sự định hình từ ngoài vào trong.

+ Uyển chuyển như nước: Không dùng sức mạnh cơ bắp mà dựa vào trục cốt lõi để thả lỏng động tác và vận chuyển lực từ bên trong.

Lợi ích của bộ môn

+ Giải phóng hình thể: Giúp điều chỉnh dáng đứng, bước đi trở nên thanh thoát và duyên dáng.

+ Cải thiện sức bền và thăng bằng: Rèn luyện cơ chịu lực và khả năng kiểm soát trọng tâm cơ thể tuyệt vời.

+ Nâng cao biểu cảm: Rèn luyện kỹ năng truyền tải cảm xúc qua ánh mắt, nét mặt và ngôn ngữ cơ thể.

NHỮNG "TÌNH YÊU" Ở LẠI

Với những gì mình đã thử qua và yêu thích, mình vẫn đây đó vận dụng trong công cuộc thể chất của mình. Trong đó, dễ nhất là: khi nào rảnh thì ngồi hít thở.

Bởi lẽ, khi đầu óc căng thẳng thì ta nín thở, vai gồng, mắt căng, máu dồn. Tâm trí chạy càng nhanh thì body càng ách tắc. Vì thế mà dành vài phút bớt chạy theo suy nghĩ cũng được coi là yêu thể chất rồi.

Không đủ tư cách để oán trách chính mình

 

Câu này có hơi mang tính chất giật gân câu view một chút. Nhưng ý là:

Oán trách giống như một phiên toà kết luận bị cáo là có tội. Nhưng trong phiên toà đó, chính mình vừa là bị cáo, vừa là nguyên cáo, vừa là công tố viên, vừa là bồi thẩm đoàn, vừa là thẩm phán, vừa là công chúng. Một mình đóng hết tất cả các vai, one man show, nên có sự nghi ngờ về tính chính xác và công tâm. Ai có thể một mình đóng từng đó vai?

Khả năng là, một mình thì không đủ góc nhìn nên chỉ nhìn ở những sự kiện hạn hẹp trước mắt. Chẳng hạn, khi có một thất bại xảy đến, một quyết định sai lầm, một cơ hội bị bỏ lỡ, một điểm yếu chưa cải thiện được... Và thế là nhận được bản án: ngu, kém, loser.

Phiên toà khi đó thường từ chối nhìn đầy đủ bức tranh, ví dụ như hoàn cảnh khi ấy, nguồn lực khi ấy, sự hiểu biết khi ấy... cũng thường có xu hướng chối bỏ hết những nỗ lực, những kết quả bước đầu, những tiềm năng mới...

Oán trách khiến ta mắc kẹt. 

Nhìn nhận và thay đổi mới giúp ta trưởng thành.

Hãy hiểu rằng quyết định có sự cân nhắc là quyết định tốt nhất tại thời điểm đó trong hoàn cảnh đó. Dự tính chưa đúng là một bài học để lần sau dự tính đúng hơn.

Ai được ghi nhận cũng có động lực để làm tốt hơn. Ai bị chê bai cũng trở nên buồn, chán nản và mất niềm tin. Chê người khác thì còn ngại, chê mình thì lại hay tự cho mình cái quyền (nên thôi đừng làm vậy).

Nhiều khi thấy cứ muốn làm người thành công, người tốt, người bao dung. Vậy cứ tập bao dung với mình trước nhỉ.

+ Chấp nhận (và biết ơn) tài năng và cơ thể vật lý được ban cho.

+ Bản thân là một thực thể phát triển, không phải là một dự án lỗi cần được sửa chữa.

+ Hiểu mình hơn, để thương mình hơn.

+ Giúp bản thân phát triển, tạo gía trị, trở thành người mình muốn, theo từng giai đoạn.

+ Nhưng không dính mắc về giá trị và con người muốn trở thành, nếu điều đó trở thành nỗi khổ. Ngừng oán trách ngay ở khúc này và rút ra bài học để có sự thay đổi tiếp theo.

-Yêu-

Trái ngược với "tự ti" không phải là "tự tin"

 

Tự ti là thấy mình không đủ tốt. Làm được thì nghĩ chắc mình ăn may, hoặc ai mà chẳng làm được. Làm không được thì chắc chắn là lỗi của mình. Hay so sánh và luôn thua cuộc.

Trái ngược với tự ti là tự cao. Tin rằng mình giỏi hơn người. Hay khoe thành tích, thích được công nhận. Hay tranh luận thắng thua. Phải thắng thì mới vừa lòng.

Tự cao "nặng đô" hơn nữa là ái kỷ. Phải luôn được công nhận và ca ngợi để thấy mình vượt trội. Nổi giận và thô bạo nếu không được ca ngợi. Sẵn sàng thao túng người khác để khiến họ thấy họ nhỏ lại và nhìn thấy mình to lên. (Tự cao nặng đô cũng là do bên trong tự ti nặng đô.)

Mà trạng thái nào thì cũng không phải là chân thật. 

Chân thật và cân bằng là trạng thái tự tin. Biết mình có giá trị nhưng không cần chứng minh chứng tỏ. Biết điểm mạnh điểm yếu của mình. Thấy mình đủ tốt và sẵn sàng học hỏi để tốt hơn. Không cần hạ thấp người khác. Không phụ thuộc nhiều vào lời khen chê. Cảm xúc ổn định, tâm thế bình thản. Có khả năng tôn trọng người khác.

Có điều là: con người ta thường hay dập dềnh giữa các trạng thái này. Có khi tự tin có khi không. Có khi bên ngoài tỏ ra tự tin (hơi quá nên thành ra tự cao) nhưng bên trong thì chông chênh. Có khi cũng nổi điên khi bị chê trách. Có khi cũng giận hờn làm mình làm mẩy khi người yêu không ngưỡng mộ mình.

Tự ti thường xuyên thấy chông chênh. Tự cao đôi khi có chút chông chênh bên dưới. Ái kỷ thì rất chông chênh. Tự tin là cân bằng, vững chãi.

Cho nên cân bằng được chừng nào thì hay chừng đó. Nếu thấy mình có lúc như vậy thì ghi nhận liền. Và để ý coi qua thời gian nó có tăng lên không. Cái gì có để ý thì thường hay phát triển, không cần quá lo.

Nguyên lý ánh sáng: Ánh sáng của tự tin

 

Nếu mình giỏi hơn, mình sẽ tự tin hơn.

Nếu mình đẹp hơn, mình sẽ tự tin hơn.

Nếu mình có sự nghiệp, mình sẽ tự tin hơn.

Nếu mình có giá trị, mình sẽ tự tin hơn.

Tiếc rằng mình không giỏi, mình không đẹp, mình không có sự nghiệp rực rỡ, mình không tạo giá trị gì to tát.

Những suy nghĩ này như bóng tối. Bóng tối không cần mời. Nó thường xuyên ngự trị.

Chiến đấu với bóng tối là vô ích. Xua đuổi bóng tối là vô ích. Nhốt bóng tối lại là vô ích. Che đậy bóng tối là vô ích.

Cũng như việc mình cố để giỏi hơn, cố để đẹp hơn, cố để xây dựng sự nghiệp, cố để tạo thêm giá trị.... Là mình đang gồng lên chiến đấu với bóng tối.

Hoặc là mình tỏ ra tự tin, tỏ ra thông minh, tỏ ra sáng suốt, tỏ ra điềm tĩnh... Là mình đang gồng lên che giấu bóng tối.

Nhưng con người không phải là đối thủ của bóng tối. Chỉ có ánh sáng mới là đối trọng của bóng tối.

Ánh sáng của nhận thức, nhận ra giá trị của mình không chỉ nằm ở thành tích.

Ánh sáng của nhìn nhận, chấp nhận mình chưa hoàn hảo.

Ánh sáng của tôn trọng, tôn trọng chính bản thân mình.

Ánh sáng của bao dung, thôi trách bản thân vì những điều đã xảy ra.

Ánh sáng của yêu thương, nhìn vào nỗi đau của mình mà không phán xét.

Anh sáng của đủ đầy, thôi xem bản thân mình là một dự án cần sửa chữa.

Bóng tối của tự ti có khi vẫn còn đó, nhưng sẽ rút lui dần khi ánh sáng tràn vào. 

Không nhất thiết chiến đấu với nó.

Không nhất thiết gồng lên che giấu nó.

Thương mình trước. Được thương rồi sẽ tự tin hơn.

Từ ngữ nào mô tả cái chết của bạn?

 

Cái chết là sự tò mò lớn nhất của loài người. Không được làm thử, không được chia sẻ kinh nghiệm thực tế. Với nhiều người, đó là giây phút quan trọng nhất. Người ta hay nói là sống sao để chết được thanh thản, làm như cả cuộc đời phấn đấu chỉ để có được giây phút "này nọ" khi chết. Mà cũng đúng lắm. Tâm trạng của một người khi chết phản ánh cả cuộc đời người đó đã đi qua. Tiếng còi chung cuộc là tiếng còi quyết định.

Chọn cái chết cũng giống như là chọn ý nghĩa cho cuộc đời mình vậy.

Và đây là bộ từ điển, rảnh rảnh chọn một từ bỏ túi:

qua đời

từ trần

tạ thế

khuất

lìa đời

mất

quy tiên

băng hà

hi sinh

đi rồi

không còn nữa

về với ông bà

an nghỉ

yên nghỉ

về nơi chín suối

ngủ một giấc dài

hóa cát bụi

về với đất

tan vào hư vô

khép lại một kiếp người

buông tay trần thế

rời cõi tạm

trút hơi thở cuối cùng

chết

chết rồi

mất mạng

đi đời

tiêu đời

bỏ mạng

toang

xong phim

đi bụi

ngủm

tèo

chầu trời

chầu diêm vương

bay màu

chết toi

chết thảm

chết không toàn thây

vãng sinh

siêu thoát

trở về cõi vĩnh hằng

Sợ rơi vào hạnh phúc

Tôi có vài đứa bạn. Một số đứa luôn có người yêu, và cứ mỗi lần chia tay nó lại đau khổ rồi lại sốt sắng đi tìm người yêu mới.

Trong khi đó thì có vài đứa lại khá là thờ ơ. Lúc thì chúng nó than là buồn qúa, sao không có người yêu gì hết. Lúc thì chúng nó nói, kiếm người yêu ở đâu vậy, khó quá. Lúc thì chúng nó nói, tao đang muốn kiếm chồng, nhưng hổng có mối nào được hết.

Tâm sự kỹ hơn một chút, thì mấy đứa bạn này kiểu thấy chuyện tình cảm khó quá, mà lại rủi ro nữa. Yêu rồi chia tay buồn lắm. Nếu mình đang yêu mà người ta hết yêu thì sao. Đó là còn chưa nói đến hôn nhân. Nếu mình muốn ở lại mà người ta muốn đi thì sao. Thế thôi thà chia tay luôn từ đầu. Đi qua vui vẻ rồi đến lúc mất đi thì hụt hẫng. 

Tôi mới nhận ra rằng ai cũng thích hạnh phúc hết, nhưng vì sợ sự hụt hẫng (nếu có) mà đôi khi hông dám rơi vào hạnh phúc luôn. Thấy cơ hội đến thì chần chừ, hoặc là phải phân tích thật kỹ lưỡng để xác suất thành công thật là cao. Nhưng phàm cái gì làm mà không hết mình thì nó lại không được kết quả tốt, nên lại thành ra trục trặc. Thế là khó khăn lại củng cố khó khăn.

Nhưng xét ở khía cạnh khác thì họ lại là những người mạnh mẽ. Có thể sống tốt một mình mà không nhất thiết phải có ai. Họ nắm phần chủ động. Còn những đứa thuộc phe kia thì lúc vui sướng lúc khổ sở, dập dềnh như đi tàu lượn. Tại không thích một mình, hoặc sợ một mình.

Rốt cuộc thì ai cũng có một nỗi sợ nào đó. Nên thế giới này tạm chia thành 2 phe: phe thà chịu khổ chứ không chịu lỗ, và phe thà chịu lỗ chứ không chịu khổ. Chọn cái này là tại vì không thích cái kia, chứ chưa hẳn là do mình thực sự thích cái này.

Mà phe không chịu lỗ trông có vẻ đông hơn. :)

Không thể là ai khác

 

Mỗi người sinh ra đã có một "ID"

Thật kỳ diệu thay, người ta có thể xác định người này hay người kia bằng dấu vân tay. Dấu vân tay không trùng nhau, dù dân số loài người đã lên đến hàng tỷ.

Rồi mỗi người còn có số căn cước công dân, số hộ chiếu... Điều đó thể hiện ý chí của xã hội rằng một người cần phải là chính họ, không nên và không thể là ai khác.

Không được chọn hoàn cảnh để bắt đầu

Không ai được chọn cha mẹ, gia đình, gốc gác, quốc tịch, màu da, nhan sắc, tính tình, trí thông minh... và cả những hạn chế. Nếu ai đó mong muốn thay đổi, ước chi, phải chi mình không được (hay bị) sinh ra như thế, thì đó quả là một bài toán không lời giải.

Mỗi ngày trôi qua, người ta càng khác nhau hơn nữa. Thêm một sự khác nhau về trải nghiệm, nỗi đau, niềm vui, những suy nghĩ, những hành động, những lần vỡ vụn, những lần đứng lên... Lâu dần, mỗi người tích luỹ cho mình một phiên bản đặc biệt của kinh nghiệm sống, triết lý sống, nhân sinh quan, thế giới quan. 

Nếu ngay từ đầu, bạn không thể là ai khác, thì càng về sau, điều đó càng vĩnh viễn.

Mọi so sánh đều tương đối và nên có mục đích

Mọi người luôn có thể làm phép so sánh một cách tương đối. Cái này đúng hơn, người kia đẹp hơn, ai đó giỏi hơn... ở một khía cạnh nào đó. Điều quan trọng nhất đó là so sánh nhằm mục đích gì. Có những so sánh giúp ta thêm cảm hứng và động lực, nhưng cũng có những so sánh gây chán nản, bế tắc và buông xuôi. Cũng có những so sánh giúp ta hiểu được đúng vị trí và trạng thái của mình. Giống như việc đặt để quân cờ trên một bàn cờ, phải hết sức ý thức về ý nghĩa của mối tương quan.

Không sợ đánh mất chính mình

Khi bạn thay đổi rất nhiều để phát triển, bạn trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình.

Khi bạn thoả hiệp những gía trị của bản thân để chạy theo một điều gì đó, sẽ có lúc bạn nhận ra mình đang rời xa bản thể. Bạn sẽ khó chịu, trăn trở. Rồi bạn xác quyết lại một lần nữa đâu là giá trị mà mình theo đuổi, và rồi bạn sẽ lại quay về. Mỗi lần như vậy, bạn lại trở thành phiên bản sâu sắc hơn của chính mình.

Khi tôi và chính mình xa nhau, đó là đau khổ. Khi tôi và chính mình ở bên nhau, đó là hạnh phúc.

ĐI QUA TUỔI 40 (9)

XUỐNG NÚI

Thiền viện của chúng tôi nằm ở bìa rừng, không phải ở trên núi. Nhưng chúng tôi thích gọi ngày tốt nghiệp của mình là “xuống núi” cho giống như trong phim kiếm hiệp.

Vào ngày thứ mười, chúng tôi thực hành thiền từ bi quán. Không còn quay vào bên trong như chín ngày trước, hôm nay chúng tôi hướng lòng yêu thương và biết ơn của mình ra bên ngoài, đến những người thân và cả những người không thân đang hiện diện xung quanh. Cũng vào ngày thứ mười, chúng tôi đã được phép nói chuyện lại, và các khoảng nghỉ giữa giờ cũng dài hơn một tí.

Vậy là 10 ngày sắp hết. Ngày mai chúng tôi mới trở về nhà, nhưng đến giờ này thì coi như thử thách đã vượt qua. Ai nấy đều cảm thấy tự hào và tận hưởng những giây phút còn lại trong niềm hân hoan.

Tôi và nhỏ bạn nhìn nhau cười. Hồi còn là sinh viên, nó là đứa ăn to nói lớn và nói rất nhiều. Tôi định hỏi nó mấy ngày qua không được nói thì thấy sao. Nhưng tôi chưa kịp hỏi thì nó đã nói luôn:

- Tao đã xin về vào ngày thứ ba nhưng thiền sư không cho mày ạ.

- Ha ha. Tao không ngạc nhiên. Nhưng tao ngạc nhiên là thấy mày ở đây.

- Tao đã tập thiền từ mấy năm nay rồi. Tuần vài tiếng ở tịnh xá. Nhưng vô đây ngồi hai ngày là tao chịu hết nổi. Tao nổi điên suốt. Người nó cứ nóng rần rần. Không biết ngồi đây chịu đựng để làm gì trong khi con ở nhà thì đang sốt. Đã vậy, nhỏ ngồi gần tao nó lại cựa quậy suốt, rồi nó hít hít, nó chép miệng, thế là tao lại điên lên.

Nó kể một hồi, xong tôi hỏi:

- Vậy điều gì mang mày đến đây?

- Mày nhớ ông Dũng không? Lớp mình ấy. Ông ấy là chồng tao.

- À, nhớ. Nhưng ông đó hồi đó cứ lầm lầm lì lì. Còn mày thì cứ lốp bốp.

- Đó. Sau đó tao với ổng quen nhau, mày thấy hay không? Còn khoá thiền này là ổng đi rồi, nên ổng giới thiệu cho tao. Mà thật ra thì tao cũng đang tìm hiểu phật pháp, nên tao cũng muốn đi.

Tôi chợt nghĩ đến ông bạn trai. Nhỏ bạn tôi được chồng khuyến khích đi, còn ông bạn trai tôi thì kịch liệt phản đối và đã giận dỗi chặn tin nhắn từ trước khi ngày 1 bắt đầu.

Nói chuyện bâng quơ một hồi, tôi hỏi nó:

- Vậy lúc mày ngồi thiền mày thấy gì?

- Tao thấy tiếc và bức bối mày ạ.

Rồi nó kể chuyện về khoảng thời gian 20 năm qua kể từ lúc ra trường. Nó đã lấy chồng, sinh con, và đi làm cùng một công ty cho đến giờ.

- Cùng một công ty? - tôi buột miệng hỏi lại.

Có một thoáng gì đó chạy qua trên mặt nó. Tôi mong đó không phải là vì câu hỏi của tôi. Nó trầm ngâm một tí, rồi nó nói tiếp:

- Là chuyện đó đó. Lúc ở nhà thì tao thấy chuyện ổn định cuộc sống là mục tiêu của đời mình, và tao luôn cố gắng để duy trì, dù nhiều khi cũng phải gồng lên. Nhưng vô ngồi thì nó cứ dâng lên cảm giác bức bối như con thú bị nhốt vậy.

Thấy tôi im lặng không nói gì, nó hỏi:

- Vậy còn mày, mày thấy gì?

Tôi vẫn còn ngẫm nghĩ về điều nó vừa nói. Một lúc sau, tôi mới trả lời nó:

- Tao thấy khó chịu và tự trách bản thân về chuyện tao đã làm xáo trộn cuộc đời tao quá nhiều. Tao đã đổi công việc nhiều lần, bao nhiêu lần tao không còn đếm nữa. Tao cũng vừa đổi chồng. Tao vừa đổi chỗ ở. Và tao đang phải xa con gái…

Mỗi lần nhắc đến con gái, cổ họng tôi lại nghẹn, làm tôi không thể nói gì thêm. 

Bạn tôi cũng im lặng. Hồi lâu sau nó nói:

- Tao nghĩ hôm nay tao với mày gặp nhau ở đây là do ông trời sắp đặt đó. Mày có tin không? Để cho hai cuộc đời trái ngược của tao với mày được phản chiếu vào nhau.

- Ừ, chắc vậy. Có những lúc tao cũng cảm thấy niềm tin mạnh mẽ như vậy. Những lúc đó tao thấy mình may mắn, vì có những chuyện tao hoàn toàn không biết làm gì tiếp, mà rồi thì nó lại xuất hiện một gợi ý nào đó, bằng cách này hay cách khác. Giống như có ai đó đã bí mật dàn xếp vậy. Một người luôn bảo vệ, yêu thương và sẽ không bỏ rơi mình.

Chúng tôi nói chuyện rất khuya. Đêm nay là đêm cuối cùng. Sáng mai chúng tôi sẽ dậy sớm hơn thường lệ để dọn dẹp, sau đó thực hành thiền buổi sáng và nghe thiền sư dặn dò lần cuối trước khi “xuống núi”.

Vào giờ ăn sáng, chúng tôi xuống nhà ăn và cười với từng người mình gặp. Ai ai cũng rạng ngời và nụ cười thì thường trực trên môi. 

Ban tổ chức đã sắp xếp xe để đưa thiền sinh về thành phố, ai cần thì đăng ký chỗ. Tôi nhớ đến chiếc tin nhắn bị trả lại 10 ngày trước. Thế là tôi đăng ký cho mình một chỗ. 

ĐI QUA TUỔI 40 (8)

 

NGÀY THỨ SÁU

Hồi còn nhỏ, thỉnh thoảng anh em tôi hay chơi trò chiếu tướng bọn kiến bằng kính lúp. Buổi trưa nắng, khi ánh mặt trời đang mạnh, chúng tôi dùng kính lúp để hội tụ tia sáng về một điểm, rồi dí điểm đó theo chú kiến đang bò. Sau một lúc, tia sáng đó có thể làm điên đảo một chú kiến. Thậm chí chú kiến có thể chết.

Từ cuối ngày thứ tư của khoá thiền, chúng tôi học làm chuyện đó: dùng ánh sáng của sự tập trung tâm trí để soi chiếu trên thân. Chúng tôi dịch chuyển điểm sáng đó qua từng nơi trên cơ thể. Tại mỗi nơi đều có một “chú kiến” nào đó đang bận rộn, đơn giản bởi vì toàn bộ các cơ quan trên thân thể không lúc nào dừng hoạt động.

Nửa ngày trôi qua, rồi một ngày, một ngày rưỡi. Chúng tôi dần thành thục hơn với tia sáng của mình. Nó bắt đầu có tác dụng lên các “chú kiến”.

Trong buổi sinh hoạt đầu khoá, thiền sư nói rằng hành trình mà chúng tôi sắp trải qua được ví như là một cuộc phẫu thuật tâm trên thân. Những cảm xúc mà ta trải qua đều biểu hiện ở đâu đó trên thân. Khi cảm xúc qua đi mà chưa kịp buông xả hết, nó để lại một nút thắt. Những cảm xúc bị phớt lờ, bị dồn nén trong quá khứ đã trở thành vô số nút thắt trong tiềm thức và trên thân thể. Nếu tia sáng của tỉnh thức đủ mạnh và sắc bén, nó sẽ chọc thủng và những nút thắt này sẽ bắt đầu bung ra. Cuộc giải phẫu bắt đầu.

Bây giờ là ngày thứ sáu. Từ hôm qua, đã có một vài phản ứng xảy ra trong thiền đường. Ai đó đã thấy khó thở và được dìu ra ngoài. Một ai đó khác đã khóc nấc, rồi cũng được đưa ra ngoài.  

Khác với những sự ngọ nguậy của những ngày đầu, ngày hôm nay tôi bắt đầu có những cơn giật một cách vô thức. Khi tia sáng chiếu tới một nơi nào đó đang bị căng, nó sẽ gây ra một cơn giật. Và những chỗ căng trên thân tôi thì nhiều vô kể. Có những cơn giật mạnh đến nỗi tôi có cảm giác là mình đã nhấc lên khỏi mặt sàn. Có những cú giật đẩy tôi vào một tư thế ngồi khác, khiến các cơ bị vặn và đau. Có những lúc tôi thấy giống như mình bị đưa vào một tư thế kỳ quặc nào đó. Tôi liền mở mắt và kiểm tra. Nhưng không, tư thế đó rất thẳng. Tôi dần dần hiểu ra rằng, tôi đang trải qua tiến trình điều chỉnh cơ khớp và dây chằng, một cách vật vã và gồm cả sự đau đớn chẳng khác nào vật lý trị liệu.

Trừ một vài trường hợp nhạy cảm đã bục phát từ hôm trước, ngày thứ sáu là ngày có nhiều sự chộn rộn nhất trên thiền đường, với những tiếng thút thít, tiếng thở mạnh, và vài đứa miệt mài sửa lưng như tôi.

Đến cuối ngày, những cơn giật của tôi bắt đầu nhẹ dần, căng tức ở chân đã giảm, và sự điều chỉnh đã bắt đầu dịch chuyển dần lên trên.

ĐI QUA TUỔI 40 (7)

KHOẢNG LẶNG CỦA THỜI GIAN

Trong thời gian ở khoá thiền, chúng tôi ở trong phòng tập thể. Phòng của tôi có 5 người, mỗi người ngủ trên một chiếc giường đơn. Cả khu nhà khá đông, hơn hai trăm thiền sinh sống cạnh nhau ở khoảng cách gần. Nhưng theo quy định của khoá thiền, chúng tôi không được giao tiếp, kể cả bằng mắt, với bất cứ ai xung quanh. Chúng tôi cũng không được đi ra khỏi khuôn viên của thiền viện, không nhìn thấy cảnh vật nào khác. Trong suốt thời gian 10 ngày tương đương với 240 giờ, chúng tôi không có gì khác để bám vào, ngoài chính bản thân mình. Đây là khoảng thời gian ngưng đọng dài nhất của cuộc đời tôi cho đến lúc này.

Ngạc nhiên thay, tôi không thấy khó khăn gì trong việc ngừng giao tiếp. Trái lại, tôi thấy nhẹ nhõm vì được yên. Một cảm giác an toàn tuyệt đối. Không sợ bị quấy rầy, không sợ bị để ý, không sợ bị nhận xét, không sợ người khác giỏi hơn, không sợ mất phần, không sợ mình vô dụng… Tôi thầm nghĩ, biết đâu các tiên nữ trên thiên đàng cũng không thể có được sự tự do tự tại mà chúng tôi đang có.

Tình cờ, một trong các bạn cùng phòng của tôi là bạn học cũ. Chúng tôi nhận ra nhau trong im lặng. Tôi đã không gặp lại cô ấy lần nào kể từ ngày ra trường. Khoảng thời gian đó là 20 năm. Có biết bao nhiêu là chuyện đã xảy ra với cuộc đời của mỗi đứa, biết bao nhiêu chuyện để kể. Mặc dù vậy, trong tôi không có sự khó chịu nào về chuyện chúng tôi phải làm lơ với nhau. Ngược lại, sự có mặt của cô ấy làm tôi cảm thấy yên tâm và ấm áp. Chỉ cần biết có ai đó ở đó, không nhất thiết phải nhìn nhau. Đó là sự hiện diện.

Sự ngưng đọng giống như một ly nước được đặt xuống bàn và để yên. Khi không bị khuấy động nữa, bụi bẩn và những tạp chất bắt đầu lắng xuống, từ từ, sau khi đã lộn vòng vòng chán chê theo quán tính. Cũng giống như những suy nghĩ của chúng tôi, cứ chạy về quá khứ, nhảy tới tương lai, nổi giận ở đâu đó… rồi lại chạy lòng vòng, lại lặp lại những suy nghĩ cũ… Nhưng mãi rồi cũng có lúc, tất cả chỉ còn hơi thở. Trong những giây phút ấy, tôi thấy tâm mình thuần khiết như ly nước trong veo. Tất cả đã lắng xuống.

Những khoảnh khắc lắng đọng giống như ánh sáng của tia chớp. Trong ánh sáng đó, mọi thứ dường như đứng yên. Mọi tiếng ồn, mọi sự xôn xao đều im bặt. Tuy nhiên, đó là những khoảnh khắc ngắn ngủi. Còn trong phần lớn thời gian, những trải nghiệm trong tâm tôi là gió, là say sóng, là dằn xóc như chạy xe trên đường ổ gà.

Bối rối chuyện tình đi hỏi thiền sư

Dạo trước trên mạng xã hội có lan truyền loạt truyện hài về màn đối đáp của thiền sư và những người trẻ đến thỉnh giáo. Trong số đó có hai câu chuyện mình rất thích, vì nó có “lan quyên” đến công việc mình đang làm.

—

Câu chuyện thứ nhất.

Chàng trai ủ rũ: "Con hết lòng hết dạ với mối tình đầu, cô ấy nói gì cũng nghe, muốn sao cũng chiều, kết quả cô ấy chê con nhu nhược, ko có chính kiến đòi chia tay. Đến người thứ hai, con luôn tỏ ra quyết đoán mạnh mẽ, sẵn lòng lăn xả vì nàng, ko ngờ cô ấy bảo con quá hoàn hảo, ở cạnh con ko có cảm giác an toàn."

Thiền sư bất giác đưa tay sờ đầu.

Chàng trai nhanh nhảu nói:" Ý của thầy là con nên dùng đầu suy nghĩ, tuỳ từng hoàn cảnh mà xử lý khác nhau?"

"Ý ta là một hoà thượng như ta thì hiểu gì về yêu đương chứ?"

—

Câu chuyện thứ hai.

Chàng trai: "Bạn bè mới kết hôn đã ly hôn, làm con mất hết niềm tin vào tình yêu."

Thiền sư chậm rãi chỉ tay về phía chậu hoa lan và hoa đỗ quyên ngoài sân.

Chàng trai ngắm nhìn hồi lâu rồi nói:" Ý thầy là tình yêu vốn tự nhiên như hoa cỏ, lúc thì dịu dàng khoe sắc sáng bừng không gian, nhưng rồi cũng có lúc lụi tàn buồn bã thê lương. Con người vốn dĩ ko nên đòi hỏi quá nhiều ở tình yêu?"

Thiền sư thở dài đáp:" Không, ý ta là chuyện người ta ly hôn thì có lan quyên gì đến cậu?"

—

Trong câu chuyện thứ nhất, thiền sư giống như là người cố vấn, tư vấn (nhưng sai khách hàng). Để có thể cố vấn người khác, ta cần chia sẻ với họ công thức thành công mà mình đã trải qua và đúc kết được, giúp cho họ xài được luôn mà không phải mất thời gian. Vì vậy, khi ta không có kinh nghiệm gì để chia sẻ thì không cố vấn được. Chia tay.

Trong câu chuyện thứ hai, thiền sư giống như một người khai vấn (coach). Khai vấn vốn dĩ không sử dụng đến kinh nghiệm cá nhân của coach.

Trong bối cảnh của một câu chuyện hài, câu nói của thiền sư nghe như là một sự từ chối bằng một cú vặn. Nếu xuyên qua lớp bối cảnh đó, thì câu hỏi của thiền sư rất giống câu hỏi coaching: chuyện này có ý nghĩa gì với bạn? Trọng tâm trong câu chuyện của chàng trai không phải là chuyện người ta ly hôn, mà là niềm tin và mong đợi của chàng ta.

Câu hỏi lạ, bất ngờ, "khó đỡ" là một trong những vẻ đẹp của coaching. Tác dụng của nó là để provoke, nghĩa là khơi ra, kích thích, kích hoạt những góc nhìn mới, tư duy mới, ý tưởng mới. 

Bởi thế nên người ta mới mang chủ đề tình yêu đến kể với người đang không có người yêu. Người ngoài cuộc thường nhìn sự việc thông suốt hơn người trong cuộc đó mà.

"Nếu thượng đế không thể giúp con giảm cân...

 

...thì xin ngài hãy làm cho bạn con mập lên."

Đây là câu nói đùa. Nhưng người ta chỉ nói những câu đùa mà nó đúng, chứ nếu không thì đùa không có ép phê.

Con người ta cần bằng chứng rằng mình hơn người khác để thấy mình ổn. Hoặc là mình đẹp lên, hoặc là xung quanh xấu đi, thì đều ổn cả.

Người ta cũng hay nói đùa rằng phép tính mà con người làm nhiều nhất trong ngày là phép so sánh. 

Thật vậy, nếu không so sánh làm sao biết cái này là ổn, cái kia là không, khi nào thì cần phấn đấu, khi nào thì không, cái nào là tiến bộ, cái nào là thụt lùi....

So sánh càng nhiều, tự do càng ít

Lúc nhỏ tôi không sợ bị so sánh với chúng bạn, bởi vì tiêu chí so sánh lúc đó là học có giỏi không. Nhưng lớn lên một chút, bỗng dưng tiêu chí đổi hẳn. Đó là chuyện con gái lớn rồi phải thế này thế kia thế nọ. Và bỗng dưng tôi bị rớt hết so với các loại tiêu chuẩn. Nếu tôi chấp nhận sự so sánh đó, nghĩa là tôi phải phấn đấu lại từ đầu với những hướng đi như vậy, dù có thích hay không. Chuyện này không vui. Thế là tôi phải đi, đi tìm nơi mà tiêu chuẩn đánh giá khác đi. Phải bỏ qua một số chàng trai đang thích mình, vì biết rằng mình sẽ không trở thành người mà họ thích.

Không bị so sánh, rồi mình cũng tự so sánh

Trở lại chuyện con người làm rất nhiều phép so sánh mỗi ngày, trong đó tự so sánh là một động lực, nhưng cũng thường xuyên bị thiên vị, không công bằng.

Những kiểu không công bằng thường gặp như:

- So sánh điểm yếu của mình với điểm mạnh của người khác. Mỗi lần nhìn thấy điểm yếu của mình là y như rằng thấy người khác sao mà hay quá.

- So sánh thành tựu nhưng không xét đến điểm xuất phát. Người ta làm ông này bà nọ có của nọ của kia còn mình thì... Quên coi lại chuyện mỗi người đã đi được từ đâu đến đâu.

- So sánh ghen tị kiểu vì tôi là con sãi ở chùa nên tôi phải quét lá đa. Nhưng người ta được làm vua là vì họ hoặc là cha ông họ phải đi khởi nghĩa, thì mình không tính tới.

- So sánh trên bề nổi. Sao người ta lấy chồng sướng thế còn mình thì... Sao người ta yên ổn thế còn đời mình thì... Nhưng những khía cạnh khác thì mình không nhìn thấy.

- So sánh với lứa tuổi. 30 tuổi đầu rồi mà còn... Từng tuổi này mà còn.... Cái này rất khó thoát, rất nhiều người ở trong cái peer pressure này.

- Chưa thấy rõ mình cũng đem ra so sánh. Chưa biết mình có điểm mạnh gì, theo đuổi những giá trị nào, nhưng vẫn đem ra so sánh, và kết quả là thấy thua kém người ta.

- So sánh với hình mẫu lý tưởng. Tự xây lên một con người hoàn hảo theo kiểu mình thích, rồi luôn thấy mình không được như hình tượng đó.

Tự do là khi...

Nếu ta có thể giảm tiêu chí so sánh xuống mức tối thiểu, có phải cuộc đời sẽ thênh thang hơn không.

Tối thiểu ví dụ như là việc thượng tôn pháp luật (nếu không sẽ bị cưỡng chế), tôn trọng đạo đức (để không bị tẩy chay), và cân nhắc các quy ước xã hội để chọn ra những điều phù hợp với hướng đi của mình. Thường xuyên nhận biết các phép so sánh mình đang làm hàng ngày để chọn lọc lại. Quá nhiều là sẽ quá mệt.

Quan sát loài vật để hiểu loài người

 

Loài người là động vật bậc cao, có nghĩa là cũng có liên hệ với các loài vật bậc thấp.

Vì thế mà khi chúng ta không thể thí nghiệm trên loài người, vì lý do đạo đức và tế nhị, thì chúng ta thí nghiệm lên động vật: ruồi giấm, chuột, khỉ... rồi suy ra kết quả trên loài người.

Quan sát đàn gà cũng không có vấn đề gì về đạo đức và tế nhị. Chỉ là chuyện tào lao trong lúc nằm đưa võng bên hiên nhà của ông bà.

ANH GÀ TRỐNG

Giới tính: đực.

Khi nó còn trẻ vừa bước ra đời, nó xấu xí kinh hồn. Lông trụi, mặt đỏ gay, gáy thì ngắc ngư. Suốt ngày đuổi theo gà mái, nhưng bọn gà mái thích đi theo mấy anh gà chững chạc hơn. Đang lúc mấy cô gà mái vui vầy với mấy anh đẹp mã đạo mạo thì gà trống choai chạy đến gây chút chú ý với cô gà mái, thế là bị đập, hoặc là bị phớt lờ. Gớm, hai anh chị kia chỉ nhìn nửa con mắt xong kéo nhau đi ra chỗ khác tâm tình tiếp.

Gà trống choai lại đỏ mặt tía tai, vừa quê vừa bực tức. Thế mà đằng kia lại có thằng trống choai khác đang lăng xăng. Làm cái gì thế? Chi bằng đến dạy nó một bài học.

Năm tháng qua đi. Bây giờ anh đã trở thành giống như cái lão đạo mạo kia rồi. Bộ lông anh đẹp nhất làng. Mào của anh, dáng đi của anh, ánh mắt của anh, mọi thứ đều tỏ ra sự oai vệ.

Anh có một chiêu chưa bao giờ gây thất vọng: ga lăng với mấy cô gà mái bằng... đồ ăn. Anh gắp một miếng mồi vào mỏ của mình (có phải thực sự là đồ ăn hay chỉ là cọng rác, không quan trọng), giơ lên cho bọn gà mái thấy, rồi gõ gõ xuống đất, kêu lên cục cục một cách đầy hứng khởi, thế là cô gà mái thế nào cũng chạy đến. Trăm lần như một. Và rồi khi cổ đến, thì quan trọng gì cái đồ ăn đó. Anh sẽ xoè cánh xuống chân và de xung quanh cô gà mái, cho cổ biết tâm ý của mình. (Loài người học chiêu này của anh và họ gọi nó là "ve vãn".) Chuyện gì đến sau đó cũng sẽ đến thôi.

Người ta nói đường yêu đương đi qua cái bao tử quả không sai. Mời ăn, hẹn đi ăn, hứa hẹn sẽ có ăn cả đời... chiêu này chưa bao giờ thất bại. Về chiêu thức, bạn có thực sự nắm được đồ ăn không, thì cũng hên xui lắm, bạn vẫn phải giả vờ như là thật thôi. 

Mà chuyện đó cũng không thực sự quan trọng, vì gà mái không thực sự cần ăn đồ ăn của gà trống. Tự kiếm ăn được mà, thậm chí kiếm đủ cho mười đứa con. Thực sự, chuyện "gà trống nuôi con" ấy, mỗi lần nó xảy ra là đều được coi là huyền thoại giữa đời thường.

CÔ GÀ MÁI

Giới tính: mái

Hồi thanh niên, gà trống xấu xí bao nhiêu thì gà mái mướt rượt bấy nhiêu. Vậy mà dần dần, cục diện thay đổi không cách gì đảo ngược. Mấy lão ngày càng đẹp mã, các chị ngày càng xơ xác. 

Chứ sao nữa. Đẻ xong loạt trứng đầu tiên, gà mái vào ổ nằm ấp 21 ngày. Suốt 21 ngày, gà mái bước xuống đi bộ, đi ăn có vài lần. Đến khi đàn con nở, người cổ đã nhẹ tênh. 

Xơ xác rồi. Ấy thế mà giờ phải nuôi một đàn con. Rồi còn phải bảo vệ chúng nữa. Cả xóm ai cũng ngán cô gà mái mẹ. Mới lơn tơn đi ngang, lỡ đi gần cổ hay đám con cổ một tí, có ý gì đâu, vậy mà cổ phùng xoè bay vô đá, nhìn mặt cổ lúc đó thì quả là gớm.

Và chuyện này lặp lại suốt cuộc đời còn lại của cổ.

GÀ CHÍP HÔI

Giới tính: lộn xộn, không phân biệt

Bọn này không biết cha chúng là ai. Quan trọng gì. Ngày xưa ổng dụ bà mẹ bằng miếng mồi giả, hên lắm thì là miếng mồi thật nhưng cũng chẳng xơ múi được gì. 

Vì chẳng biết cha là ai nên mấy cô em gái sau này lại đôi khi này nọ ngay đúng ông cha của mình. Mà cũng có quan trọng gì. Có điều là chuyện này không xảy ra với đám trai. Ờ thì ý là không có chuyện là đám trai sau này lại đi ra dụ dỗ nhầm trúng bà mẹ của mình. Các mẹ không làm thế. Bọn trai cũng không.

Mà cái xã hội loài gà này nó tồn tại bao đời như thế. Và chúng vẫn ổn.